Het eucharistisch dankgebed vormt een kernstuk in de viering van de eucharistie. Net als in het geheel van de christelijke liturgie worden hier in taal en tekens de uitwisseling en dialoog uitgedrukt tussen God en zijn Volk, met Jezus Christus als brugfiguur. De bedoeling van het gebed wordt al aangegeven in de uitnodiging die er het vertrekpunt van vormt: “Brengen wij dank aan de Heer, onze God”.

De tekst van de verschillende dankgebeden wil uitdrukken waarvoor de kerkgemeenschap God wil danken, en hoe ze dat doet. Meer bepaald komt het paradoxale karakter van de christelijke dankbaarheid aan het licht: wat de kerkgemeenschap heeft ontvangen van God houdt ze niet voor zich, integendeel, ze biedt het Hem opnieuw aan, en ze sluit zich zelf ook aan in de beweging van zelfgave van Jezus Christus.

In de manier waarop het eucharistisch dankgebed wordt gebeden, zou dus voelbaar moeten worden dat de kerk zich hier uitdrukkelijk aansluit bij het gebed van haar grote Herder en Voorganger, Jezus Christus zelf. Samen met de priester-voorganger, die het gebed uitspreekt, sluit de geloofsgemeenschap zich aan bij de dankzegging en de zelfgave van de Verrezen Heer.

Het eucharistisch dankgebed is een eigen literair genre, met een aantal specifieke kenmerken. Het vormt één dynamisch geheel met een logische opeenvolging van verschillende thematieken. Reeds in de oudste teksten vindt men de – heel bijbelse – aaneenschakeling van lofprijzing, dankzegging en smeekgebed. Op het einde monden ze weer uit in lofprijzing en dankzegging (doxologie). Deze grote lijn vindt men in alle dankgebeden terug.

Twee andere spanningslijnen keren ook voortdurend weer: eerst en vooral de lijn van verleden over heden naar de toekomst; anderzijds de overgang van de gedachtenis van de historische Jezus naar de vraag om de actualisering van zijn aanwezigheid in zijn eucharistisch lichaam, en tenslotte de bede dat de vierende gemeenschap mag uitgroeien tot zijn levend “kerkelijk” lichaam. Het is dus belangrijk om in de praktijk deze dynamische eenheid te respecteren en aan het licht te laten komen.

Meer in detail bekeken, vinden we in het eucharistisch dankgebed een opeenvolging van volgende elementen:

* Lofprijzing en dankzegging in de prefatie, die uitmondt in de acclamatie van het Heilig.

* Na het Heilig volgt een eerste gebed om de Geest (epiclese) over de gaven van brood en wijn.

* Het instellingsverhaal.

* De gedachtenis (anamnese) waarin het leven, lijden, sterven en verrijzen van Jezus in het heden worden opgeroepen.

* Het offergebed, waarin de kerkgemeenschap in de gaven van brood en wijn ook zichzelf aan God aanbiedt, in navolging van de gave van Jezus’ eigen leven.

* Een tweede gebed om de Geest (epiclese) over de verzamelde gemeenschap.

* Voorspraakgebeden.

* Afsluitende doxologie die beantwoord wordt met het gemeenschappelijke “Amen”.

Op verschillende plaatsen betuigt de gemeenschap haar instemming en betrokkenheid bij het gebed: bij de inleidende dialoog, in de acclamaties (Heilig, acclamatie na consecratie, eventueel ook andere acclamaties), en het Amen.

Enkele woorden van commentaar bij de verschillende elementen:

Het eucharistisch gebed is vooreerst een gebed van dankzegging en lofprijzing (eucharistie!). Dit blijkt vooral uit het eerste deel, de prefatie (vrij vertaald: “uitgesproken voor Gods aanschijn”). Deze lofprijzing mondt uit in een lied waarin de heiligheid van God wordt bezongen (= het “Heilig”). Als er één plaats is waar er door iedereen blij moet gezongen worden is het hier!

Essentieel in het Dankgebed is ook de epiklese, de roep om Gods Geest. Het is tenslotte niet ons gebed op zich, maar Gods Geest die de aanwezigheid van Christus midden in zijn gemeenschap bewerkt, en die de gemeente toelaat om Zijn aanwezigheid te herkennen. De epiklese is tweeledig: eerst wordt er gebeden dat Gods Geest over de gaven van brood en wijn komt; na het instellingsverhaal dat Hij ook de gemeenschap zelf zou bezielen en begeesteren.

De instellingswoorden: literair gezien lijken deze woorden een incoherentie: van de dialoog in het heden (Wij – U) gaat het gebed plots over naar een vertellen in het verleden (Hij). Inhoudelijk is deze breuk echter van groot belang: dit verhaal van de kerkgemeenschap over Jezus (“Wat Jezus heeft gedaan op het Laatste Avondmaal”) gaat functioneren als een woord dat de Verrezen Heer tot zijn kerk richt. Het instellingsverhaal doet namelijk beroep op twee citaten van Jezus. Wanneer men iemand citeert, haalt men hem of haar aan als een gezagsvolle getuige. Door de woorden van Jezus aan te halen, toont de kerk dat ze zich aangesproken weet door de opdracht die er in vervat ligt: als we eucharistie vieren doen we dat omdat Jezus het ons gevraagd heeft. In het eucharistisch dankgebed keren de christenen steeds weer terug tot deze “beginopdracht”. De instellingswoorden brengen dus steeds weer het essentiële in herinnering: het gebaar waarmee Jezus aan zijn leerlingen zijn liefde tot het uiterste heeft willen uitdrukken, en waarin Hij ons oproept om hetzelfde te doen.

Anamnese of gedachtenis: het volgende deel van het eucharistisch dankgebed is als het ware een ontplooiing of uitwerking van het voorafgaande. Er wordt uitdrukkelijk uitgesproken wat er met Jezus is gebeurd, meerbepaald dat hij voor de mensen geleden heeft, dat hij is gestorven, dat God Hem uit de dood heeft opgewekt. En het gaat daarbij niet louter om het “in herinnering brengen van het verleden”. We spreken over wat er met Jezus is gebeurd opdat het ook nu voor ons werkelijk zou worden. We gedenken de doortocht van dood naar leven opdat we die doortocht ook in ons eigen leven zouden kunnen ontdekken en ervaren. Daarom duikt hier ook de gedachte op van de zelfgave: de kerkgemeenschap spreekt haar bereidheid uit om haar Meester te volgen in het breken en delen van zichzelf.

Smeekbeden: na de twee grote “strofen” van lofprijzing en anamnese, loopt het dankgebed uit op een smeekbede. We vragen dat God de weldaden die Hij in het verleden aan Israël en in Jezus heeft getoond, ook vandaag zou voortzetten. Vandaar het gebed voor de kerk en haar leiders: het gebed drukt de verbondenheid uit van de plaatselijke gemeenschap met de hele wereldkerk, en met de gelovigen die ons in de tijd zijn voorgegaan. Daarom worden ook Maria en de apostelen genoemd, en wordt er gebeden voor de overledenen. Tenslotte gaat men vanuit het verleden en het heden over naar de toekomst: het gebed verwoordt de hoop en het vertrouwen dat het Koninkrijk van God, waar we naar uitzien en waarvan we in het vieren van de eucharistie een eerste “voorsmaak” krijgen, eens werkelijk en volledig zal aanbreken: dat God ooit voor alle mensen zijn maaltijd aanricht waar volledig gevierd zal kunnen worden in blijdschap en vrede.

Doxologie: het Grote Dankgebed wordt afgesloten met een korte lofprijzing van God. Zo wordt de cirkel rondgemaakt. Hierbij is ook het gebaar belangrijk. Het omhoog heffen van de gaven laat zien wat eigenlijk de bedoeling was van heel het gebed: aan God aanbieden wat we van Hem als kostbaarste geschenk hebben gekregen.

Amen: als er één “Amen” moet klinken, is het wel hier: heel de gemeenschap bevestigt het gebed dat de voorganger in hun naam heeft uitgesproken.

Tot slot: de band tussen eucharistie en leven

Doorheen het eucharistisch dankgebed wordt ons leven en engagement als christen telkens weer geijkt op het voorbeeld van Jezus zelf, Hij die niet gekomen is om gediend te worden, maar om te dienen en zijn leven te geven (cf. Mc. 10, 45). Via de gedachtenis van de grote gave die God ons in het leven van Jezus van Nazaret heeft gedaan, en de vraag dat de verrezen Heer door de kracht van Gods Geest nu opnieuw aanwezig mag komen, worden de aanwezigen – door de deelname aan het brood en de wijn, zijn eucharistisch Lichaam – zelf opgebouwd worden tot het zichtbare levende Lichaam van Christus, dat zijn dienstwerk in de wereld vandaag verder zet. Het gebaar van de broodbreking trekt de lijn nog verder en laat zien wat de uiteindelijke bedoeling is van het brood én van het levende Lichaam van Christus: dat het zich laat breken en delen ten bate van de wereld. Daarom is het “Amen” dat we uitspreken bij het ontvangen van de communie dan ook een echte engagementsverklaring: “Ja, ik wil het lichaam van Christus ontvangen, om zelf lichaam van Christus te worden”, d.w.z. om te leren doen zoals Jezus heeft gedaan. “Maak ons door dit brood ook sterk, en geef dat wij meer en meer gaan doen wat Gij van ons verwacht” (Groot Dankgebed X).

Zo spreekt Jezus in Lukas 6. Een onmogelijk gebod om in praktijk te brengen. Het wordt daarom ook wel het hoogste Christelijke levensideaal genoemd.

De liefde voor onze naasten en vrienden vinden we heel vanzelfsprekend. Ook warme gevoelens voor de zieke en ellendige mensen en dieren vinden we heel natuurlijk. Maar liefde voor vijanden, daar hebben we moeite mee. Dat is dan ook duidelijk iets, dat niet bij de menselijke natuur hoort, dat komt ergens anders vandaan. We zeggen dan: het komt van Boven, van God en van Jezus, die bad voor Zijn vijanden. Dat is iets, wat ons alleen door God Zelf geleerd kan worden, door de kracht van de Heilige Geest. Liefde voor de vijand heeft men ook wel eens als de Nieuwtestamentische vervulling van de Tora, de Wet en de Profeten, gezien. Alsof het zou staan tegenover het Oudtestamentische “oog om oog, tand om tand”. Toch is dit niet juist gedacht. Ook in het Oude Testament komen we immers de liefde voor de vijand tegen. Neem bijvoorbeeld Spreuken 25, 21: “indien degene, die u haat, honger, geef hem brood te eten, en als hij dorstig is, geef hem water te drinken.” Ook moeten we bedenken, dat geboden als het “oog om oog en tand om tand” niets te maken heeft met haat voor de vijand, maar eerder met liefde. Het is een sociale maatregel, dat met gelijke maten gemeten moet worden. Niet dat je te veel van de ander terugneemt. Als de vijand je één oog wegneemt, mag jij er geen twee nemen, of misschien wel nog meer: ogen en handen of zo. We moeten niet vergeten, dat in de tijd van het Oude Testament bloedwraak een heel normale zaak was. Daardoor werden hele families en zelfs volksstammen uitgemoord. Dat moest bij het volk van God niet gebeuren! Vandaar dat Mozes zin mensen voorhoudt: “Oog om oog, tand om tand.”

Mensen moeten liefdevol met elkaar omgaan, Alleen dit staat er wel in het Oude Testament: “Here, zou ik niet haten, die U haten?” Maar dan gaat het om mensen, die God haten. En dat wordt in het Nieuwe Testament ook nergens tegengesproken. Er staat niet : “hebt de vijanden van God lief”, maar ” hebt uw vijanden lief”. Gods vijanden en onze vijanden mogen dus niet verward worden. Over Gods vijanden hoeven we ons trouwens ook niet druk te maken, Dat kan God alleen wel aan! En wie zal zeggen, welke mensen en machten vijanden van God zijn? Hoe vaak is het in oorlogen niet gezegd, dat God aan onze kant staat? Terwijl later bleek, dat juist het omgekeerde het geval was! Trouwens wie vandaag een vijand van God is, kan morgen wel Zijn vriend zijn. Kijk maar naar een man als Saulus. Vandaag een vijand, morgen een vriend!

God zegt: “Mij komt de wraak toe en de vergelding” ( Deuteronomium 32, 35).

Dat wordt niet alleen gezegd met het oog op Gods eigen vijanden. Maar dat mogen wij ons ook aantrekken! Wij moeten geen wrok koesteren tegen onze vijanden. Integendeel, we moeten de wraak omkeren in liefde. Daarmee wordt niets onnatuurlijks van ons gevraagd. Je hoort wel eens zeggen: “Maar dat kan ik niet! Hoe moet ik hem of haar, die mij zo veel aangedaan heeft, nou liefhebben? Hoe kan God dat nou van mij vragen?” Het is ook zo, dat sommige mensen onuitstaanbaar zijn. Maar dan moeten we wel twee dingen onderscheiden: liefhebben is niet lief vinden. Als we onze vijanden lief zouden moeten vinden, zou dat heel tegennatuurlijk zijn. Maar dat vraagt God ook niet van ons! We hoeven iemand, aan wie wij een hekel hebben, niet lief te vinden. Dat zou ook niet kunnen! Maar we mogen hem wel liefhebben, sterker nog: we moeten hem liefhebben. En we kunnen het ook. Hoe dan? Als we bedenken dat God die ander ook liefheeft net als mij zelf. Dan kunnen we toch niet achterblijven? We moeten allemaal van Gods liefde leven! Ik weet wel, dat kost soms heel wat moeite, maar het heeft God ook heel wat gekost: Zijn eigen geliefde Zoon. Het valt ons niet mee iemand, die ons een hak heeft gezet of iemand die ons altijd maar dwars zit, lief te hebben. Sommige mensen zijn nu eenmaal je “vijanden”. Ze liggen altijd dwars. God zegt ook niet, dat het niet zo is. Het is een harde realiteit, dat mensen elkaar soms niet kunnen uitstaan. Blijkbaar is daar niet aan te ontkomen. De ene mens is je sympathieker dan de andere. Toch, zegt God, dat we ze moeten liefhebben, allemaal! Zoals Jezus aan het kruis voor Zijn vijanden bad en hen zegende, zó moeten wij dat ook doen.

En denk nu niet, dat Hij het alleen vraagt aan mensen, die tot een zekere heiligheid en vroomheid gekomen zijn. Zulke mensen bestaan en zijn een voorbeeld voor ons. Toch worden niet alleen zij bedoeld. Jezus heeft het tegen iedereen, ook tegen ons, ieder die Hem maar horen kan. “Maar tot u, die Mij hoort, zeg Ik: hebt uw vijanden lief…”

Hoe zouden we nog het Onze Vader kunnen bidden, als we dat wat Jezus hier van ons vraagt niet deden? “En vergeef ons onze schulden, gelijk ook wij vergeven onze schuldenaren.” Liefde komt voort uit vergeving, liefde IS vergeving. Vergeven, niet omdat je die vijand zo lief en aardig vindt, maar omdat Christus hem liefheeft en jij het daarom ook kunt. Je hebt hem lief in Christus. Niet in jezelf, maar in Christus, en dan wordt het ook iets van je zelf.

We zien de voorbeelden in het Oude Testament: Jozef en zijn broers, Esau die Jakob omhelst, David die Saul spaart, de barmhartige Samaritaan. En in onze andere Schriftlezing uit 2 Samuel komen we David tegen, die voor Absalom vlucht. Simeï vervloekt hem dan vanuit de hoogte. Dan willen de metgezellen van David Simeï doden. Maar David verstaat het anders. David zegt: “Laat hem mij maar vervloeken, want de Here heeft tot hem gezegd: vervloek David. Wie zou dan zeggen: waarom hebt gij zo gedaan?”

Ook in de Griekse omgeving van het Oude Testament kende men het gebod van de vijandsliefde. De beroemde Alexander de Grote, die heerste over het gebied, dat van Griekenland tot aan India reikte, had eens een Indische wijze op bezoek. Hij vroeg hem: “Hoe kan een mens tot een God worden?” De wijze antwoordde hem: “Wanneer hij doet wat alleen God kan doen.” “En wat is dat dan?” vroeg Alexander hem. De wijze antwoordde: “Wanneer hij zijn vijanden liefheeft, alleen dan!”

Bij de geschiedenis van David en Simeï zien we, hoe we in elke vijand een instrument van de Heer kunnen zien. Dat mogen we ons aantrekken. De mens, aan wie we zo’n hekel hebben, zou wel eens door God op onze weg beschikt kunnen zijn. Daarom moeten we niet zo zeer op onze vijanden zien, maar ons altijd weer afvragen, of zij ons iets te vertellen hebben, wat God zo bepaald heeft. God heeft er een bedoeling mee, misschien om ons te leiden of te kastijden of tot een sterker geloof te brengen. Dat is het eerste wat we moeten bedenken bij dit grote gebod: “Hebt uw vijanden lief!” Zij kunnen instrument zijn in Gods hand. Het tweede, wat hierop direct aansluit, is: vijandschap en haat komen voort uit de vreselijke macht van de zonde. En u weet toch wel, dat de zonde niet alleen in de vijand huist, maar ook in u zelf? Wij zijn geen haar beter dan de ander. Laat ons dat bescheiden maken! Allen hebben we van Gods genade te leven. En als u deze genade van God ontvangt, wees dan dankbaar en heb van daaruit ook medelijden met uw “vijand”, die nog niet zo ver is of minder bedeeld in de genade van God. Misschien is die vijand van u door haat verblind, waardoor hij niet meer kan bidden. Doet u ‘t dan voor hem! Dat is de liefde, die God van ons vraagt. Dank Vader, dank voor die genade, die ik als zondaar niet verdien!

Dan is er nog een derde punt, waarop we moeten letten. Geen vijandschap komt zo maar uit de lucht vallen. We zijn er altijd ook zelf debet aan! Laten we er voor oppassen ons zelf te beklagen, alsof wij het slachtoffer zijn. Nee, we zijn ook veroorzakers van die vijandschap. Het zou wel eens kunnen zijn, dat ons doen en laten anderen prikkelt, zo erg dat ze een hekel aan ons hebben gekregen. Let er toch eens op, hoe uw houding reacties bij anderen teweeg brengt, nare reacties. Als we ‘t merken, probeer dan zelf uw houding te veranderen! En als u dat niet kunt, ga dan die ander een beetje uit de weg, zodat u die ander niet steeds weer ergert.

Tenslotte nog de vraag: wat is de diepere betekenis van die vijandschap? Hebt uw vijanden lief! Als God alleen maar liefde is, waarom zijn er dan voor mij nog vijanden? Ik zei u daarnet al: misschien heeft God daar wel een bedoeling mee. Probeer daar eens achter te komen! Zoals David deed, toen hij zei: “Misschien zal de Here op mijn ellende letten en mij het goede schenken in plaats van Zijn vervloeking van deze dag.” Zou het voor ons ook niet een geloofsbeproeving kunnen betekenen? De vijand houdt ons een spiegel voor, we zien daarin onszelf en merken hoe we Gods genade nodig hebben. Uw bitterste vijand kan u zo tot een zegen zijn, omdat hij het geloof in u versterkt en uw hoogmoed een kopje kleiner maakt. Probeer daar oog voor te krijgen. Laat de vijandschap zo het goede in u uitwerken. Ook de vijandschap, die we soms ervaren in ons eigen lichaam, ziekte en handicap, kan dit uitwerken. Ons lijden kan ons zo tot zegen worden. God gaat met de mens een wonderlijke en onnaspeurbare weg.

Zegt de oorsprong van het woord ‘liturgie’ iets over liturgie?

Het woord liturgie komt van het Griekse woord leitourgia, en de gebruikelijke vertaling is”het werk van het volk.” Het is de gemeenschappelijke handeling van God’s mensen die samen Hem lof brengen en deel hebben aan de openbaring. Dit soort eredienst vond al plaats in de Joodse tempel en synagoge, en ging door in de vroege Christelijke Kerk.

In het woord ‘liturgie’zitten’ zitten wezenlijke elementen van de Christelijke eredienst: Er is nadruk op “werk,” de griekse term geeft iets veel vitalers weer dan een gemeente die beziggehouden wordt door een voorganger — het is niet de voorganger die het werk doet, de gemeente doet het gemeenschappelijk met hulp van de voorganger.

Buiten het woord om is wezenlijk dat de eredienst Lof is die God gegeven wordt als dank voor wat Hij voor mensen gedaan heeft. Daar komt de openbaring die doorgegeven wordt (Bijbel en (zelfs bij protestanten) traditie) aan te pas, het is ten diepste niet een bezigheid die mensen zelf kiezen of plezierig vinden, maar past binnen de traditionele (geopenbaarde) omgang van God met zijn mensen. Het is het gemeenschappelijke werk dat de samengekomen gelovigen uitvoeren in het brengen van lof en aanbidding aan God.

De kern van de liturgie is niet enkel prachtige muziek of indrukwekkende rituelen, of juist sobere gebeden en prediking; eerder een concentratie op zijn oorsprong. Twee concepten moeten in gedachten gehouden worden als men het “waarom” van de liturgische eredienst en praktijk bestudeert. Men moet zich ten eerste bedenken dat de Apostelen en de eerste Christenen Joden waren. Dat wil zeggen, ze waren Joden die Jesus Christ herkenden en aanvaarden als de beloofde Messias. Uit hun traditie van liturgische omgang met God kwam de Joodse vorm van bijbelse eredienst, de basis structuur, de “oorsprong” van Christelijke eredienst. Omdat er al een vormentaal en een structuur is als uitgangspunt, is het niet vreemd dat aan het eind van de eerste eeuw er een allerminst primitieve vorm van liturgische ordening aangetroffen wordt — binnen zestig jaar na de opstanding van Jezus Christus.

Broeders en zusters, ieder van ons weet dat ons geloof beproefd kan worden of aangevochten. Geloof en geloven zijn dan ook niet vanzelfsprekend. Zij zijn een gave die moet worden afgebeden. Alleen de Heilige Geest kan in ons het geloof wekken en bewaren. Maar daarnaast, laten we nooit vergeten dat één van de mooiste schietgebeden die ons uit het evangelie zijn overgeleverd de bede van de honderdman is ’Ik geloof Heer, maar kom mijn ongeloof te hulp’. (Kardinaal Simonis)

De viering van het Christusmysterie

Waarom liturgie?

In het symbolum van het geloof belijdt de kerk het mysterie van de heilige Drieëenheid en haar “geheim raadsbesluit” ten aanzien van de hele schepping: de Vader brengt het “raadsbesluit van zijn wil” (Ef. 1,9) tot vervulling, door zijn welbeminde Zoon en zijn heilige Geest te schenken tot heil van de wereld en ter verheerlijking van zijn naam. Dat is het Christusmysterie, 1 Vgl. Ef. 3,4 dat geopenbaard en verwezenlijkt is in de geschiedenis volgens een plan, een met wijsheid ontworpen “beschikking”, die Paulus “de volvoering van het geheim” (Ef. 3,9) noemt en die de patristische traditie “de economie van het mensgeworden Woord”, de “heilseconomie” of de “heilsgeschiedenis” zal noemen.

“Dit werk van de verlossing van de mensen en de volmaakte verheerlijking van God, waarvan de wondere daden van God onder het volk van het Oude Verbond het voorspel waren geweest, heeft Christus de Heer volbracht, vooral in het paasmysterie van zijn zalig lijden, van zijn verrijzenis uit de doden en van zijn glorievolle Hemelvaart. Daarin heeft Hij door te sterven onze dood tenietgedaan en door te verrijzen ons leven hersteld. Want toen Christus was ingeslapen op het kruis, is uit zijn zijde het wonderbare sacrament dat de hele kerk is, voortgekomen.” 2 2e Vaticaans Concilie, Constitutie, Over de heilige liturgie, Sacrosanctum Concilium (4 dec 1963), 5. vert. Getijdenboek. Lect. 11,3,17 Daarom viert de kerk in de liturgie hoofdzakelijk het Paasmysterie waardoor Christus het werk van ons heil heeft volbracht.

Juist dit Christusmysterie verkondigt en viert de Kerk in haar liturgie, opdat de gelovigen eruit leven en ervan getuigen in de wereld: De liturgie, waardoor – vooral in het goddelijk offer van de Eucharistie – “het werk van onze verlossing” wordt voltrokken, draagt in allerhoogste mate ertoe bij dat de gelovigen door hun leven het Christusmysterie en het eigenlijke wezen van de ware kerk tot uitdrukking brengen en het aan anderen tonen.

Wat betekent het woord liturgie?

Oorspronkelijk betekent het woord “liturgie” een “publiek werk”, een “dienst uit naam van/ten gunste van het volk”. In de christelijke traditie wil het aangeven dat het Volk van God deelneemt aan het “werk van God”. 4 Vgl. Joh. 17,4 Christus, onze Verlosser en Hogepriester, zet door de liturgie het werk van onze verlossing in zijn kerk voort, samen met haar en door haar:

Het woord “liturgie” wordt in het Nieuwe Testament niet alleen gebruikt om de viering van de goddelijke eredienst aan te duiden. 5 Vgl. Hand. 13, 2; Lc. 1, 23 Men duidt er ook de verkondiging van het evangelie 6 Vgl. Rom. 15, 16; Fil. 2, 14-17; Fil. 2, 30 en de daadwerkelijke naastenliefde 7 Vgl. Rom. 15, 27; 2 Kor. 9, 12; Fil. 2, 25 mee aan. In al deze omstandigheden gaat het om een dienst aan God en de mensen. In de viering van de liturgie is de kerk dienstbaar, naar het beeld van haar Heer, de enige “Liturg”, 8 Vgl. Heb. 8, 2.6 terwijl zij deelneemt aan zijn priesterlijk (eredienst), profetisch (verkondiging) en koninklijk (liefdebetoon) ambt:

Terecht wordt de liturgie dus beschouwd als de uitoefening van het priesterlijk ambt van Jezus Christus. De heiliging van de mens wordt er ‘ in waarneembare tekens aangeduid en, op de wijze die aan elk afzonderlijk teken eigen is, tot stand gebracht. De openbare eredienst wordt in zijn geheel voltrokken door het mystieke lichaam van Christus, dat wil zeggen: door hoofd en ledematen. Zo is elke liturgische viering, omdat ze het werk is van Christus, de Priester, en van zijn lichaam, de kerk, een bij uitstek heilige handeling die door geen enkel ander handelen van de kerk op gelijke titel en in gelijke mate in krachtdadigheid wordt geëvenaard.

Vanaf het begin zegent God de levende wezens, in het bijzonder de man en de vrouw. Het verbond met Noach en met alle bezielde wezens vernieuwt deze zegen die vruchtbaar maakt, ondanks de zonde van de mens, waardoor de grond “vervloekt” is. Maar pas vanaf Abraham wordt de mensengeschiedenis, die naar de dood leidde, van de goddelijke zegen doordrongen, zodat ze weer kan opstijgen tot het leven, tot haar bron: door het geloof van Abraham, “de vader van de gelovigen” die de zegen ontvangt, wordt de heilsgeschiedenis ingeluid.

De goddelijke zegeningen manifesteren zich in verbazingwekkende en heilzame gebeurtenissen: de geboorte van Isaak, de uittocht uit Egypte (Pasen en Exodus), de gave van het beloofde land, de uitverkiezing van David, de aanwezigheid van God in de tempel, de leuterende ballingschap en de terugkeer van een “kleine Rest”. De wet, de profeten en de psalmen, die de liturgie van het uitverkoren volk vormen, brengen de goddelijke zegeningen niet alleen in herinnering, zij zijn er tevens het antwoord op door lofprijzing en dankzegging.

In de liturgie van de kerk wordt de goddelijke zegening ten volle geopenbaard en meegedeeld: de Vader wordt erkend en aanbeden als bron en einddoel van alle zegeningen van de schepping en van het heil; in zijn Woord, dat voor ons is vlees geworden, gestorven en verrezen is, overstelpt Hij ons met zijn zegeningen; en door Hem stort Hij in onze harten de Gave uit die alle gaven bevat: de heilige Geest.

Men begrijpt nu ook de dubbele dimensie van de christelijke liturgie als een gelovig en liefdevol antwoord op “de geestelijke zegeningen” waarmee de Vader ons begunstigt. Enerzijds zegent de kerk, verenigd met haar Heer en “vervuld van de heilige Geest” (Lc. 10,21), de Vader “voor zijn onuitsprekelijke Gave” (2 Kor. 9,15) door middel van aanbidding, lofprijzing en dankzegging. Anderzijds, en tot aan de voleinding van Gods plan, houdt de kerk niet op de Vader “de offerande van zijn eigen gaven” te schenken en Hem te smeken zijn heilige Geest te zenden over deze offerande, over haarzelf, over de gelovigen en over de hele wereld, opdat door de gemeenschap met de dood en verrijzenis van Christus-Priester en door de kracht van de Geest deze goddelijke zegeningen vruchten ten leven mogen dragen “tot lof van de heerlijkheid van zijn genade” (Ef. 1,6).

De liturgie als levensbron

Als werk van Christus is de liturgie ook een handeling van Zijn Kerk. Ze verwezenlijkt en toont de Kerk als een zichtbaar teken van de gemeenschap tussen God en de mensen door Christus. Ze betrekt de gelovigen in het nieuwe leven van de gemeenschap. Ze houdt een “bewuste, actieve en vruchtbare” deelname van allen in.”De liturgie omvat niet het hele handelen van de Kerk”: 11 2e Vaticaans Concilie, Constitutie, Over de heilige liturgie, Sacrosanctum Concilium (4 dec 1963), 9. vert. uit Lat. ze moet worden voorafgegaan door de evangelisatie, het geloof en de bekering; dan kan ze haar vruchten voortbrengen in het leven van de gelovigen: het nieuwe leven volgens de heilige Geest, het deelnemen in de zending van de Kerk en de dienst aan haar eenheid.

Gebed en liturgie

De liturgie is ook een deelname aan het gebed van Christus, dat gericht is tot de Vader in de heilige Geest. In dit gebed van Christus ontspringt en eindigt elk christelijk gebed. “De liturgie is het hoogtepunt waarnaar het handelen van de Kerk streeft en tevens de bron waaruit haar hele kracht voortvloeit”. Ze is dus bij uitstek de plaats voor de catechese van het Volk van God. “De catechese is onlosmakelijk verbonden met elke liturgische en sacramentele handeling, want juist in de Sacramenten, en vooral in de Eucharistie, handelt Christus Jezus in volheid met het oog op de herschepping van de mensen”.

De liturgische catechese beoogt in te leiden in het Christusmysterie (ze is “mystagogie”). Hiertoe maakt ze de overgang van het zichtbare naar het onzichtbare, van het teken naar het betekende, van de “sacramenten” naar de “mysteries”. Het verzorgen van een dergelijke catechese behoort tot de taak van de plaatselijke en regionale catechismussen. Deze Catechismus, die bedoeld is voor de hele kerk in de verscheidenheid van haar riten en culturen.

Er bestaan verschillende soort vieringen in de kerk. Iedere viering heeft zijn eigen opbouw. In deze patronen is enige ruimte voor eigen invulling.

“God is Schepper. Dat wil niet zeggen dat Hij iets buiten zichzelf tot stand heeft gebracht, maar dat Hij zich heeft teruggetrokken en zo aan een deel van het zijn heeft toegestaan anders dan God te zijn.” Simone Weil

Men zou de traditionele katholieke liturgie, en daarmee ook het gregoriaans, op kunnen vatten als een goed geöliede machine, als een smetteloze gebedsmolen, ja zelfs als een wezenlijk en noodzakelijk onderdeel van het universum.

Elke dag begint met de Lauden en eindigt met de Vespers, waarna hij wordt afgesloten met de Completen. ’s Nachts vinden er Nachtwaken plaats, terwijl de dag wordt geleed door de kleine Uren. De week begint met de Mis op zondag. Elke dag van de week heeft verder zijn specifieke betekenis in relatie tot de heilsgeschiedenis. Al deze liturgische momenten worden door het jaar heen vervolgens van verschillende betekenissen voorzien. Een cyclus rondom Pasen, dat samenvalt met het begin van de lente. Een cyclus rondom Kerst, dat net na de donkerste dag van het jaar valt. Op de verschillende dagen van het jaar worden bovendien allerlei mensen en gelegenheden herdacht die van groot belang zijn voor de Kerk.

Al deze momenten hebben een uitgekristalliseerde vorm en ontlenen hun zin niet alleen aan de afwisseling van de seizoenen en van dag en nacht, maar ook aan de afwisseling van gebed, werk en ontspanning en aan de relatie van dit alles tot de heilsgeschiedenis. Met de liturgie wordt aan de individuele mens een thuis gegeven in de oneindigheid van het universum. De liturgie geeft daarmee dus een schijnbaar volmaakt antwoord op de vraag naar de zin van het menselijk bestaan.

Hoewel dit alles tegenwoordig nauwelijks meer naar waarde wordt geschat, is het ooit de basis van de westerse samenleving geweest. Tegelijkertijd is er echter een merkwaardige keerzijde die juist bij het machinale en noodzakelijke karakter van de liturgie om nuancering vraagt. Die liturgie is er namelijk niet altijd geweest. Ze heeft duidelijk historische dimensies, ze is in de loop der eeuwen gegroeid en op verschillende plaatsen en tijden van een heel ander karakter geweest. Bovendien zijn er verschillende volken en culturen waar men vanuit andere antecedenten tot soortgelijke constellaties is gekomen; men denke daarbij vooral aan hindoeïsme, boeddhisme en islam.

In plaats van een antwoord te geven op de vraag naar de zin van het leven, is de liturgie daarom veeleer een uitdrukking van het zoeken naar dat antwoord. Juist in dat zoeken is ze niet gefixeerd in een eeuwig en noodzakelijk zichzelf gelijkblijvende vorm. En juist in dat zoeken is ze kunnen komen tot de schijnbaar volmaakte vormen die we nog kennen. De kracht van de liturgie ligt dus niet in het vinden, maar in het zoeken; niet in het gerealiseerde, maar in het perspectief op iets wat nog niet gerealiseerd is; niet in een gesanctioneerd instituut, maar in een breekbaar ideaal. Zodra de liturgie dat perspectief niet meer kan bieden heeft ze haar kracht verloren, en is ze overbodig geworden.

[ Wat er méér mocht zijn, doet wel erg veel water bij de wijn.]

God Prijzen – De Eerste Stap!

Ben jij je ervan bewust dat het altijd het beste is om het prijzen van God de eerste stap te maken? Ben jij wel eens in een situatie geweest waarin jij je helemaal alleen voelde? Of heb je wel eens met een moeilijke situatie in je leven te maken gehad waarin je niet wist wat te doen, zoals het verliezen van je baan of het overlijden van iemand waar je veel van hield? Denk dan aan de goede tijden die je hebt gekend, zoals die keer dat je een salarisverhoging kreeg of goede resultaten op school behaalde. Wat doe je gewoonlijk op dergelijke moeilijke momenten? Als we God prijzen dan wordt elke omstandigheid in ons leven compleet, essentieel, voortreffelijk en de moeite waard.

Het woordenboek definieert prijzen als iemands lof zingen of bewondering uiten voor iemand. Het is een synoniem voor woorden als bewonderen, loven, eren en aanbidden. Een definitie van Christelijke lofprijzing is het vreugdevol danken en loven van God, de viering van Zijn goedheid en genade. Dit impliceert eenvoudigweg dat lofprijzing alleen aan God toekomt.

God Prijzen – Waarom?

Waarom is het prijzen van God zo belangrijk? De redenen zijn ontelbaar. Op de eerste plaats verdient God het om geprezen te worden. Hij is onze lofprijzing waardig:

• “Groot is de HEER, hem komt alle lof toe, geducht is hij, meer dan alle goden” (Psalm 96:4).
• “Groot is de HEER, hem komt alle lof toe, zijn grootheid is niet te doorgronden” (Psalm 145:3).
• “Geloofd zij de HEER, want ik ben van mijn vijanden verlost” (2 Samuël 22:4).
• “U komen alle lof, eer en macht toe, Heer, onze God, want u hebt alles geschapen: uw wil is de oorsprong van alles wat er is” (Openbaring 4:11).

Op de tweede plaats is het prijzen van God nuttig en voordelig voor ons. Door God te prijzen worden we herinnerd aan de grootsheid van God! Zijn macht en aanwezigheid in onze levens wordt in ons begrip versterkt. “Loof de HEER, want hij is goed, bezing zijn naam, zo lieflijk van klank” (Psalm 135:3).

Op de derde plaats ontlaadt lofprijzing kracht in geloof, wat er toe leidt dat God voor jou in actie komt. “Met de stemmen van kinderen en zuigelingen bouwt u een macht op tegen uw vijanden om hun wraak en verzet te breken” (Psalm 8:). Het prijzen van God transformeert ook de geestelijke omgeving waar we ons in bevinden. 2 Kronieken 5:13-14 illustreert duidelijk de wijziging die plaatsvond toen de Levieten Hem eerden en dankten en de tempel gevuld werd met een wolk die de glorie van God uitdrukte. “Op dat moment moesten de blazers en zangers samen muziek ten gehore brengen ter ere van de HEER. Zodra het geluid van de trompetten, cimbalen en andere instrumenten opklonk en de zangers de lofzang aanhieven: ‘De HEER is goed, eeuwig duurt zijn trouw,’ vulde de tempel, het huis van de HEER, zich met een wolk. De priesters konden hun dienst niet meer verrichten, want de majesteit van God vulde de hele tempel.”

Op de vierde plaats huist God in de atmosfeer van de lofprijzing. Psalm 22:3 zegt: “Doch Gij zijt heilig, wonende onder de lofzangen Israëls” (Statenvertaling). Als we een duidelijke manifestatie van God’s zegeningen en genade willen zien, dan hoeven we Hem alleen maar te prijzen, met heel ons hart, heel ons verstand en heel onze ziel.

God Prijzen – Wie en Wanneer?

Wie hoort God te prijzen? “Alles wat adem heeft, loof de HEER” zegt Psalm 150:6.

• “De HEER wil ik prijzen, elk uur van de dag, mijn mond is altijd vol van zijn lof” (Psalm 34:2).
• “Uw liefde is meer dan het leven, mijn lippen zingen uw lof. U wil ik prijzen, mijn leven lang, roepend uw naam, de handen geheven” (Psalm 63:4-5).
• “Zegen de HEER, u allen die de dienst van de HEER verricht en in het huis van de HEER staat, nacht aan nacht. Hef uw handen op naar het heiligdom en zegen de HEER” (Psalm 134:1-2).

We kunnen de ware vreugde en de voordelen van het prijzen van God niet binnentreden, tenzij we Jezus Christus als onze Heer en Verlosser hebben ontvangen. We zijn dan kinderen van God en Hij leeft dan in onze lichamen door middel van de Heilige Geest. Dit betekent dat God geprezen moet worden waar we ons ook bevinden. 1 Korintiërs 6:19-20 stelt: “Of weet u niet dat uw lichaam een tempel is van de heilige Geest, die in u woont en die u ontvangen hebt van God, en weet u niet dat u niet van uzelf bent? U bent gekocht en betaald, dus bewijs God eer met uw lichaam.”

God Prijzen – Hoe God te Prijzen en te Aanbidden

Hoe kunnen we God dan prijzen? Door liederen en hymnes te zingen, door te klappen, zelfs door uit vreugde te springen… de lijst van mogelijkheden is eindeloos. We kunnen God eren en prijzen door onze fysieke lichamen te gebruiken, of met onze harten en onze gedachten, of via de dingen die we doen. Er zijn vele manieren waarop we God kunnen prijzen! Het maakt niet uit hoe je God prijst en aanbidt, dit zou altijd moeten leiden tot een ontzag voor God’s macht, liefde en genade voor ons allen!

Lof aan God

Het Belang van Hem Prijzen Lof aan God is wat we in erkenning van God’s excellente wezen aanbieden. Je mag misschien wel denken dat Hem prijzen hetzelfde is als “dank je wel” zeggen, maar er is een verschil. Het tonen van onze dankbaarheid beschrijft onze houding ten opzichte van wat God voor ons heeft gedaan, maar God wordt geprezen omdat God is wie Hij is. Psalm 18:3 zegt: “Ik riep den HEERE aan, die te prijzen is…” (Statenvertaling).

Alle gelovers worden geboden om God te vereren! Jesaja 43:21 legt feitelijk uit dat lof aan God een reden is dat we geschapen werden, “Dit is het volk dat ik mij gevormd heb, het zal mijn lof verkondigen.” Hebreeën 13:15 bevestigt dit, “Laten we met Jezus’ tussenkomst een dankoffer brengen aan God: het huldebetoon van lippen die zijn naam prijzen, ononderbroken.”

Lof voor God ontstaat in een hart dat gevuld is met liefde ten opzichte van God. Deuteronomium 6:5 zegt, “Heb daarom de HEER lief met hart en ziel en met inzet van al uw krachten.” Ben jij een Christen? Als dat zo is, dan weet je dat je van God houdt omdat Hij eerst van jou hield! Zonder God’s liefde is elke verering die je Hem kan bieden leeg en betekenisloos. Liefde, die geboren is uit een relatie met God door Jezus Christus, is een essentieel onderdeel van je verering.

Lof aan God – Hoe God te Vereren Hoe kun jij lof brengen aan God? Wat kun jij doen om dit een integraal onderdeel van je leven te maken? Lof kan uitgedrukt worden in gezang, verzen, of in gebed en het moet continu gedaan worden! Psalm 34:2 draagt ons op, “De HEER wil ik prijzen, elk uur van de dag, mijn mond is altijd vol van zijn lof. ” Psalm 71:6 zegt, “Al vanaf mijn geboorte steun ik op u, al in de moederschoot was u het die mij droeg, u wil ik altijd loven.”

Lof aan God wordt uiterlijk uitgedrukt in onze alledaagse handelingen, en innerlijk in onze gedachten. Onze lof is een handeling van Christelijke verering.

“Waar kan ik beginnen?” zou je misschien willen vragen. “Hoe begin ik met God te vereren?” Als lof brengen aan God nieuw voor jou is, probeer dan God te prijzen voor wie Hij voor jou persoonlijk is. Verkondig dat God’s goedheid geen grenzen kent; deze is overvloedig en overstromend! Hier zijn enkele manieren waarop je kan beginnen:

· Prijs God voor Zijn heiligheid, genade, en rechtvaardigheid (2 Kronieken 20:21, Psalm 99:3-4).

· Prijs God voor Zijn gratie (Efeziërs 1:6).

· Prijs God voor Zijn goedheid (Psalm 135:3).

· Prijs God voor Zijn zachtaardigheid (Psalm 117).

· Prijs God voor Zijn verlossing (Efeziërs 2:8-9)

Lof aan God kan ten alle tijden aan Hem worden aangeboden! Na verloop van tijd zal het zo normaal voor je zijn als ademen. Soms prijzen we God inwendig zoals in Psalm 9:3, “Ik wil vrolijk zijn, u toejuichen, uw naam bezingen, Allerhoogste”. Op andere momenten hebben we de gelegenheid om in het openbaar glorie en eer aan God te geven. Psalm 22:23 zegt, “Ik zal uw naam bekendmaken, u loven in de kring van mijn volk.” Zoek gelegenheden op waar je God kan prijzen!

Lof aan God – Wie Prijst God? Terwijl lof in het bijzonder door Zijn kinderen wordt aangeboden als een vrijwillige uitdrukking van hun dankbare harten, zal er een tijd komen waarin iedereen God zal prijzen! De Bijbel zegt dat de hele mensheid Hem zal prijzen wanneer Hij terugkeert en Hem als Heer zal erkennen. Hij is Koning over heel de aarde. Wanneer we Jezus Christus kennen als onze Heer en Verlosser, dan verlangen onze harten er naar om Zijn naam te prijzen. Filippenzen 2:9-11 vertelt ons dat Zijn naam Zijn wezen voorstelt en beschrijft wie Hij is, “Daarom heeft God hem hoog verheven en hem de naam geschonken die elke naam te boven gaat, opdat in de naam van Jezus elke knie zich zal buigen, in de hemel, op de aarde en onder de aarde, en elke tong zal belijden: ‘Jezus Christus is Heer,’ tot eer van God, de Vader.”

De Bijbel heeft ook het volgende vastgelegd:

· De hele natuur prijst God (Psalm 148:7-10).

· De zon, de maan en de sterren prijzen Hem (Psalm 19:1 en 148:3).

· De engelen prijzen Hem (Psalm 148:2).

· Zelfs de woede van de mens wordt door God gebruikt om Zichzelf te prijzen (Psalm 76:10).

· Kinderen worden geleerd om God te prijzen (Psalm 78:4).

Lof aan God – Verkondig Jij je Lof aan Hem? Jouw verering van God wordt bewezen door je verlossing. 1 Petrus 2:9 zegt, “Maar u bent een uitverkoren geslacht, een koninkrijk van priesters, een heilige natie, een volk dat God zich verworven heeft om de grote daden te verkondigen van hem die u uit de duisternis heeft geroepen naar zijn wonderbaarlijke licht.”

Hoe prijs jij God vandaag? Ken jij Hem als je Heer en je Verlosser? Als dat niet zo is, waarom begin je daar dan niet mee? Leer meer over verlossing. Wanneer anderen naar je kijken, zien ze dan een weerspiegeling van God’s lof? Psalm 113:3 stelt, “Van waar de zon opkomt tot waar zij ondergaat, zij geloofd de naam van de HEER.”

Soorten lofprijs

De bron van lofprijzen is de Heilige Geest, die jouw geest activeert om God te bevestigen en te erkennen. Die je activeert met woorden, tonen en gebaren je liefde, respect, gevoelens en dank uit te drukken en te laten weten hoe jij de relatie met Hem ervaart. Lofprijs is actie voor ontsteking van je geloof. Het brengt je in Gods tegenwoordigheid. Een rijkdom aan aanwijzingen voor lofprijzen vind je in psalmen:

Psalm 100

1: Een psalm voor het lofoffer (dankoffer / tot eer van God).
Juich de Heer toe, heel de aarde, 2 dien (vereer) de Heer met vreugde,
kom tot hem (voor zijn aangezicht) met gejubel (zang / kreten van vreugde).
3 Erken (besef) het: de Heer alleen is God;
Hij heeft ons gemaakt, Hem behoren wij toe,
zijn volk zijn wij, de schapen (kudde) die Hij weidt.
4 Kom zijn poorten binnen met een danklied (I) (een lied dat eer bewijst),
hef in zijn voorhoven (het tempelplein) een lofzang (II) aan (breng hem hulde),
loof (III) Hem, prijs (IV) zijn naam (eer hem / breng hem dank):
5 want de Heer is goed, eeuwig duurt zijn liefde (goedertierenheid),
hij is altijd trouw (tot in verre geslachten).

Opw. 278 = Psalm 100

Juicht de Here, gij ganse aarde, dient de Here met vreugde.
Komt voor zijn aangezicht met gejubel. Erkent, dat de Here God is;
Hij heeft ons gemaakt, en Hem behoren wij.
Gaat met een loflied zijn poorten binnen. Zijn voorhoven met een lofgezang.
Looft Hem, prijst zijn naam.

Grondwoorden

I TOWDAH

Danklied: het offeren van dank en eer in een lied. Een offer = het beste van iets geven. In een danklied gebruik je de beste woorden en mooiste tonen.

Dit grondwoord wordt ook gebruikt in Ps 42:4 Met weemoed denk ik terug aan de tocht naar de tempel, aan de menigte feestgangers, de juichkreten, de dankliederen.

II TEHILLA

Lofzang: zingen over roemrijke daden, vermaardheid. Koorzang; met dansen; met lofgewaden; historisch / verhalend.

Dit grondwoord wordt ook gebruikt in Ps 22:25 Van U komt mijn lof in een grote gemeente, mijn geloften zal ik betalen in de tegenwoordigheid van wie Hem vrezen.

III YADAH

Loven: overgave, erkennen, dankbaarheid tonen, met uitgestrekte handen, gebarend, uitsprekend hoe de relatie is, wie God is. Jezelf overgevend aan God.

Dit grondwoord wordt ook gebruikt in Ps 67:3 Laten alle mensen u eer bewijzen, alle volken u eren (loven).

IV BARAK

Prijzen: zegenen, vereren. Bewonderen, gelukwensen, zeggen hoe goed Hij is en ook knielend.

Dit grondwoord wordt ook gebruikt in Ps 31:21 Geprezen zij de Here, want Hij heeft mij wonderbare goedertierenheid betoond in de gloed der benauwdheid.

V HALAL

Prijzen: roemen; aanbevelen; hoog opgeven van een aspect; opscheppen; ook het grondwoord van halleluja; ook luidruchtig en dwaas, zoals koning David.

Ps 56:4 op God, wiens woord ik prijs. Op God vertrouw ik, ik vrees niet;

VI ZAMAR

Bezingen / omlijsten met muziek van strijkinstrumenten en tokkelen van snaren; uiting geven aan schoonheid, sierlijkheid, sprankeling, in lied, gedicht of symbolische gebaren.

Ps 21:13 Verhef U, o Here, in uw kracht, wij willen uw sterkte met psalmen bezingen.

VII SHABACH

Koesteren; verzachten; verstillen; tot rust komen, maar ook hard en luid roemen.

Ps 63: 3-4 Want uw goedertierenheid is beter dan het leven; mijn lippen zullen U roemen. 4 Zo wil ik U prijzen mijn leven lang, in uw naam mijn handen opheffen.

Laudes creaturarum/Loflied van de schepselen (Italiaans)
Franciscus van Assisi (1182-1226), 1226, Italië

Na de strenge winter van het jaar 1225 ging Franciscus’ lichamelijke toestand steeds verder achteruit. Verzwakt door allerlei interne kwalen leed hij schier ondraaglijke pijn door een oogziekte die hij tijdens zijn reizen in het Heilige Land had opgelopen en die zijn gezichtsvermogen steeds verder aantastte. In San Damiano legde men hem in een hutje waar het zonlicht door stromatten werd afgeschermd, maar waar het wemelde van de muizen, die hem het slapen onmogelijk maakten. Mede hierdoor raakte hij in een diepe geestelijke crisis.

Toen hij op een nacht de vertwijfeling nabij was, hoorde hij een stem die hem voorhield dat hij zijn ziekte moest beschouwen als de prijs waarmee hij zich van een plaats in de hemel had verzekerd. Als dank voor deze troost dichtte de heilige het ‘Loflied van de schepselen’. Hij droeg zijn broeders op, als ‘speellieden van de Heer’ (ioculatores Domini) met dit lied door de wereld te trekken en als beloning voor het zingen ervan te vragen dat men zich bekeerde. Later heeft hij nog twee strofen (10/11 en 12/13) aan de lofzang toegevoegd. Met de eerste wist hij, zo wordt verhaald, een verzoening tot stand te brengen tussen de bisschop en de wereldlijke overheid; de tweede, waarin hij de dood als zijn zuster verwelkomde, dichtte hij in de laatste dagen van zijn leven. Franciscus stierf op 3 oktober 1226, vierenveertig jaar oud.

Het is een verbazend gedicht. Op het eerste gezicht lijkt het volkomen ongekunsteld, een spontane gevoelsuitstorting waarmee de dichter in een reeks lofprijzingen de verbondenheid van alles in de schepping onder woorden wil brengen. Bij nader toezien blijkt er sprake te zijn van een doordachte compositie. Dat het eerste woord van het lied, Altissimu, ‘Allerhoogste’, correspondeert met het laatste humilitate, ‘nederigheid’, is zonder twijfel geen toeval. Voor de afwisseling van de termen ‘broeder’ en ‘zuster’ geldt hetzelfde (de – later toegevoegde – strofe over de dood doorbreekt deze regelmaat). Ook de onmiskenbare verwerking van bijbelse voorbeeldteksten (bijvoorbeeld Psalm 148 en de lofzang van de drie mannen in de vuuroven uit Daniël 3) wijst op zorgvuldige overweging. De uitdrukking la morta secunda, ‘de tweede dood’, verwijst naar een drietal plaatsen uit de Openbaring (2:11, 20:6 en 20:14). Uit de laatste plaats blijkt dat met ‘de tweede dood’ de uiteindelijke vernietiging van de verdoemde zielen na het laatste oordeel bedoeld wordt. De voorstelling dat de Zon en de hemellichamen, vervolgens de vier elementen lucht, water, vuur en aarde, en ten slotte zelfs ook de dood, als schepselen Gods broeders en zusters van de mens zijn, drukt een kerngedachte van Franciscus’ geloof op een in poëtisch opzicht volmaakte wijze uit.

In het oudste handschrift wordt het lied met de woorden ‘laudes creaturarum’, ‘lofzang van de schepselen’ aangeduid; elders vindt men de benaming ‘Cantico di frate sole’, dat in het Nederlands meestal met ‘Zonnelied’ wordt weergegeven. De oorspronkelijke tekst vertoont allerlei kenmerken van het Umbrisch, het dialect dat in de omgeving van Assisi werd gesproken. Het lied is ontelbare malen vertaald, waarbij het woord per, dat in het Italiaans zowel ‘voor’ als ‘door’ betekent, steeds voor een lastig probleem zorgde. De eerste regel van strofe 5, Laudato si, mi signore, per sora luna e le stelle, kan zowel vertaald worden met: ‘Geprezen zij U, mijn Heer, voor (of omwille van) zuster maan en de sterren’, maar ook met: ‘Geprezen zij U, mijn Heer, door zuster maan en de sterren’. De bijbelse voorbeelden wijzen in de richting van de opvatting ‘door’: het zijn de schepselen die God moeten prijzen. In het Italiaans klinken beide betekenissen mee; een vertaler moet kiezen voor een van beide. In de navolgende vertaling is, nadat in een eerdere versie ‘om’ de voorkeur had gekregen, ten slotte aarzelend tot ‘door’ besloten. Een citaat uit Helene Nolthenius’ Een man uit het dal van Spoleto brengt ons ten slotte weer terug naar de bijna blinde man in zijn hutje: ‘De wind herdacht hij, en de wolken, die hem jaren begeleid hadden als hij, weer of geen weer, barrevoets over moeder aarde liep en hier en daar, bij een beek of een bron, zuster water gedronken had uit zijn hand…’

Mijn verstand maakt plaats voor het gevoel,
de afweging voor het ideaal.
Ikzelf maak plaats voor de ander.

Ik geef ruimte aan een ideaal,
leef niet langer vanuit mezelf,
maar vanuit het doel dat ik wil bereiken,
met alle consequenties die daarbij horen.

Meditatie is de kunst naar binnen te kijken en ons eigen wezen te ontdekken. Het leidt ons niet alleen naar hele nieuwe ervaringen, maar helpt ons ook om ons eigen leven te veranderen en te zuiveren. Door middel van meditatie krijgt ons leven een diepere betekenis.

Er zijn verschillende soorten van meditatie binnen diverse tradities. Meditatie is vooral bekend uit de Oosterse religieuze tradities, en met name uit het boeddhisme, waarin meditatie een essentiële methode is om de eigen geest te ontwikkelen. In het christendom is meditatie de beschouwing van een Bijbeltekst of een gebeurtenis uit het leven van Jezus. Sinds de Middeleeuwen wordt daarnaast als meditatie gezien de beschouwing van de natuur. In de 16e eeuw werd het doel van meditatie innerlijke organisatie, omgang met God, en toenemende dienstvaardigheid. Onder invloed van de Oosterse renaissance ontstond in de 20e eeuw hernieuwde belangstelling voor stilte, concentratie, en bewustzijnsverruiming.

Wat is mediteren?

We zoeken bij God te zijn zoals Christus tijdens zijn leven op aarde bij God, zijn vader, was. We denken daarbij niet zozeer aan God en spreken ook niet tot Hem. In de meditatie richten we onze aandacht op de klank van het gebedswoord of mantra en gaan daarbij voorbij aan onze gedachten, ook voorbij vrome heilige gedachten. Bij meditatie gaat dus het niet om het denken maar om het zijn. We proberen Gods mysterievolle en stille aanwezigheid in wat de apostel Matteüs noemt ´de binnenkamer´, een realiteit te laten worden; een realiteit die betekenis, vorm en doel geeft aan alles wat we zijn en doen. Het lijkt een utopie maar uit de ervaring van velen blijkt het geen utopie te zijn. Volharding is belangrijk.

Is het een vorm van bidden?

Je kunt het inderdaad een manier van bidden noemen. Het is een manier van bidden die van de beoefenaar de volledige toewijding vraagt van lichaam, ziel en verstand. Omdat de meditatie aardig wat tijd neemt (2 x 20 tot 30 minuten per dag) en een regelmatige beoefening noodzakelijk is, vergt het bovendien de nodige discipline. Het leidt tot een levenswijze vanuit het diepste centrum van je zijn in elke situatie.

Meer dan in vrede met jezelf zijn

John Main schrijft in zijn boekje ‘Van Woord naar Stilte’. ´Meditatie is het zeer eenvoudige proces dat ons voorbereidt om in de eerste plaats in vrede te zijn met onszelf, zodat wij in staat zijn de goddelijke vrede in ons naar waarde te schatten.´ We moeten overigens niet blijven staan bij die rust die het kan brengen. John Main is daar duidelijk over als hij schrijft: ´Talloze mensen voelen zich aangetrokken tot meditatie omdat zij er een middel in zien dat ontspanning en innerlijke rust kan brengen in het drukke moderne leven. Op zichzelf is dat niet verkeerd, maar een dergelijke visie is wel zeer beperkt. Immers, naarmate we meer ontspannen raken en langer mediteren, komen we steeds dieper tot het besef dat de bron van deze nieuw verworven rust in ons dagelijks leven juist Gods leven in ons is.´ Met weer andere woorden schrijft hij op pag 22: ´De allerbelangrijkste doelstelling van de christelijke meditatie is om Gods geheimenisvolle en stille aanwezigheid in ons toe te laten´.

De weg naar het ultieme weten dat Gods geest in je woont

´De moderne mens is in een staat van diepe verwarring doordat de complexiteit en de versplintering van zijn leven zijn persoonlijkheid lijken te vernietigen´. Met die versplintering doelt hij op een te rigide opsplitsing van ons leven in bijvoorbeeld school, werk, gezin, amusement en kerk waardoor we het gevoel van heelheid hebben verloren. Meditatie brengt ons terug naar die door ons gezochte heelheid. John Main zegt het aldus: ´Onze taak bij de meditatie bestaat erin dat we onze eenheid opnieuw herstellen en onze gespreide vermogens weer in hun juiste harmonieuze positie brengen, afgestemd op het centrum van ons leven.´ Hij haalt Paulus aan die aan de Korinthieërs schrijft: ´je weet het, je lichaam is een tempel van de Heilige Geest die in je woont, die je van God hebt ontvangen´. Welnu meditatie is aldus John Main de weg naar dit weten.

Christelijke meditatie

Christelijke meditatie is een mantra-meditatie die je in eenvoud en stilte doet. Het staat daarom open voor iedereen. De Benedictijn John Main zegt het zo: “Om te mediteren heb je een woord nodig. Ik raad je het woord maranatha aan. Dat betekent “Kom, Heer, kom”. Herhaal dit woord zacht in de stilte van je hart, in de diepten van je zijn. Blijf het herhalen, heel eenvoudig. Zeg het, spreek het uit in stilte, duidelijk, maar luister ernaar als naar een geluid.” Johannes Cassianus beveelt de korte tekst “O God, kom mij redden, O God, haast mij ter hulp’ aan. Ook is er het Jezusgebed met de tekst ‘Heer, Jezus Christus, Zoon van God, ontferm U over mij.”

Belangrijk is dat de korte bede die je kiest, past in wat je voelt en past om je dichterbij God te brengen. Een oosterse mantra in de katholieke kerk? Moet je daar niet sceptisch over zijn? Henri Nouwen was dat aanvankelijk ook: “Toen ik hoorde dat John Main een mantragebed aanbeval waarbij in stilte een zelfde woord of zin werd herhaald, was ik aanvankelijk nogal sceptisch. Ik vermoedde dat dit één van de vele wijzen was waarop men Oosterse gebedsvormen in het Westen tracht te introduceren en ik had aanvankelijk de indruk dat het weinig diepgang had.

Toen ik meer aandacht gaf aan het leven en werk van John Main, ging ik inzien dat deze Benedictijnse monnik in feite een zeer belangrijk aspect van het Christelijke gebedsleven had herontdekt. Het was een gebed van armoede, waarin de biddende mens ruimte maakt voor de scheppende Geest van God. Door de activiteit van het verstand terug te brengen tot de armoede van één enkele zin of zelfs van één woord, kan de fundamentele armoede gepraktiseerd worden, waarin de rijkdom van God zichtbaar wordt. John Main, die met deze vorm van meditatie in contact werd gebracht door een heilige man uit Azië, leerde van de monnik Johannes Cassianus uit de zesde eeuw, de waarde ervan kennen voor de christelijke mystiek. Sinds mijn eerste kennismaking met John Main in Trosly, heb ik veel geleerd. Het wordt mij steeds duidelijker dat Christelijke Meditatie, zoals John Main die aanbeveelt, voor veel mensen in onze geseculariseerde wereld een zeer vruchtbare weg is naar herontdekking van de werking van Gods Geest in de harten van moderne mensen en hun wereld. (uit: John Main osb, In de volheid van God, bidden in het spoor van Westerse en Oosterse tradities. Lannoo, 1989)

De waarde van de stilte:

Een stilte die geladen is met – denk ik – Gods aanwezigheid. Ooit zei iemand dat grote dingen bijna altijd groeien uit de stilte. We moeten opnieuw werken aan een cultuur van de stilte. Stilte daagt uit, stemt tot inkeer, brengt rust maar maakt soms ook wel eens ongerust omdat ons leven wel eens aan diepte mist. Een lege doos klinkt altijd hol. Een leven zonder diepte is hopeloos leeg.

Wij moeten daar aanwerken. We moeten niet bang zijn of ons onwennig voelen als we stilte inbrengen in onze liturgie. Zouden we het aandurven? We moeten ook in ons leven momenten van stilte inpassen om tot rust te komen en tot verdieping.

Er is nog veel meer te zeggen als we het hebben over wat meditatie kan brengen. De genoemde effecten op het lichaam en de geest kun je zien als een zeer belangrijke maar nog altijd eerste stap. Het uiteindelijk op den duur te bereiken effect van de meditatie ligt verder. Als we mediterend al onze gedachten, gevoelens, emoties en beelden achter laten, verandert het je hele persoon fundamenteel. We leven dan niet langer oppervlakkig maar komen binnen in ons ware zelf, ons diepere wezen, een dieper niveau van bewustzijn, dat constant in aanraking is met de Eeuwige God, de Schepper van het helaal. Alle grote religies en wijsheidstradities bemoedigen ons daarom op die weg. In het evangelie van Johannes vind je een daarop aansluitende tekst waar Christus het heeft over het leven ´in al zijn volheid´ (Johannes 10, 10).

Met dit alles zijn we nog niet bij het antwoord op de vraag wat meditatie christelijk zou kunnen maken. Het antwoord is niet anders dan dat ons geloof in Christus het mediteren christelijk maakt. Je kunt dat op de volgende manier zien. Het ervaren van de Eeuwige is dan tegelijk een nauw verbonden raken met Christus die zich tijdens zijn leven één wist met zijn Vader zoals hij de Eeuwige noemde. Christus wordt dan ook meer en meer de richtinggevende en inspirerende. Hij was immers in zijn denken en doen helemaal in lijn met de bedoeling van de Schepper. Bij dit alles is er de activerende Geest die Christus beloofde te sturen waardoor er een ervaring kan groeien van eenheid tussen de Eeuwige, Christus en onszelf. Hij zelf heeft dit erg krachtig gezegd (Johannes 14, 20)

Samenvattend: meditatie vind je terug in iedere cultuur, in iedere religie en in iedere periode van de geschiedenis. Ieder van ons behoort tot een bepaalde cultuur of religie binnen een periode van de geschiedenis en als men mediteert zal dat zijn binnen dat raamwerk. Blijf niet staan bij de eerste effecten van het mediteren maar probeer open te staan voor het diepere.

Beste lieve mensen,

De tijd waarin wij leven wordt gekenmerkt als een periode van crisis. Die crisis is in alle geledingen van onze samenleving waar te nemen.

Enerzijds is de breuk met het verleden meer en meer zichtbaar. Wij hoeven ons daarover niet verontrustend of bang voor te zijn. Want anderzijds zijn de signalen van een doorbraak hoorbaar.

[ Tevens leert de geschiedenis ons dat wanneer er nieuwe religieuze krachten opkomen binnen het kader van een sterk geïnstitutionaliseerde godsdienst er 2 wegen zichtbaar worden. Die wegen zijn:

- mensen verlaten hun godsdienst of hun kerk. Dat doet die mens om een bron te zoeken die zijn of haar dorst kan lessen, die in hun kerk niet meer te vinden is.

- of die mens zoekt naar een manier om een nieuwe spirituele inspiratie in zijn leven te integreren. ]

De periode waarin wij leven en zoals wij hier bijeen zijn, kenmerkt zich heel duidelijk als een op zoek zijn op de weg naar binnen. Een zoektocht, waaraan wij deel van maken, en die de kunst van de verwondering en de contemplatie in zich draagt. Een open staan voor de eerlijke eenvoud van de dingen, van personen of gebeurtenissen.

Als ik de signalen van anderen en van mijzelf goed versta, gaat het in die zoektocht om dat God niet meer opgesloten wordt in een spiritualiteit waar het goddelijke in hoofdzaak met de rede begrepen wordt, maar dan gaat het om een spiritualiteit die ruimte geeft aan de verwondering over een God die ons blijft verbazen.

Wanneer wij in de Joods-christelijke traditie spreken over de mens die geschapen is naar het beeld en de gelijkenis van God (Gen.1), plaatst deze traditie het menselijke op dát punt waar twee werelden elkaar raken. De wereld van boven en de wereld van beneden. Ofwel de wereld van de ratio en de wereld van ons hart. De wereld van het ego en de wereld van het zelf; de bron van ons bestaan. Gods Geest die zich openbaart in ieder mens die eerlijk en oprecht zoekt naar de zin van het leven.

Die opborrelende bron van helder water waar ieder mens zich in alle rust aan kan laven. Dat is een universeel gegeven.

Het is nu deze ervaring, vervuld te worden van de Geest, die ons tot een toenemende verwondering brengt tot een beter begrip van het transcendente vermogen van onszelf.

Door de ervaring van dit transcendente vermogen, de Liefde, komt er een proces op gang waarin wij meer en meer in dialoog treden met onszelf, met de Ander en met heel de schepping.

Het is deze verwondering over de Liefde, Gods kracht, die ons steeds dieper tot een harmonie met de mensen, de dingen en de natuur doet ervaren. Het vermogen tot echt leven en medeleven Zelfs tot een innerlijke en uiterlijk houding van een in vrede leven met hen die wij vroeger verafschuwden.

De functie van de meditatie en de discipline om twee maal daags in de juiste houding te mediteren geeft de mens het vermogen terug om aan de dingen hun echte, ware, grondslaggevende identiteit terug te geven. Langzaam leren we de materiële werkelijkheid te onderscheiden van de wezenlijke kern van ons zijn, de natuur en de dingen.

De grootste vrucht van de meditatie is de genade te mogen ontvangen, te ervaren, te zien van het een tot in verbinding brengen van datgene wat eindig is en datgene wat eeuwig, of zoals u wilt, wat oneindig is.

Volgens de vroeg Joods-Christelijke begrippen is dit de belangrijkste opdracht van de mens. In het tot in verbinding brengen door middel van de dialoog van het eindige en het oneindige onthult zich het “mysterie van het zijn”. Het is de Geest die de mens de glans van het verborgen licht onthult.

De wijze waarop de mens zich op een juiste manier inzet; de discipline van de dagelijkse meditatie, zoals ik net zei, het geloof in Gods genade bepalen of het verborgen licht zich aan de mens openbaart. Ik onderschrijf dit door mijn eigen ervaring.

Christianne Méroz, psychologe en moniale van de Communiteit van Grandchamp noemt deze dialoog in een van haar (boeken)geschriften “de mystiek van het dagelijkse”. Zij schrijft: “Als de dagelijkse mystiek deze dialoog is, die het goddelijke in de materiele werkelijkheid laat zien, dan deelt zij in de messiaanse taak.” Dat is iets waar wij niet zomaar overheen kunnen stappen.

Door niet alleen het licht in dialoog te brengen met de duisternis, maar nog meer ruimte te scheppen om God te zoeken en te vinden. In de diepte van het zelf of in het gelaat van de anderen. Het is namelijk in deze diepte van ons zelf waar het mysterieuze proces plaatsvindt die ons doet openbloeien voor het dagelijkse.

Een steeds groter wordende openheid, naar het mysterie van de ander en de Ander, de ontdekking van het goddelijke, dat zich in het meest gewone bevindt, noemt Christianne Méroz de mystiek van het dagelijkse.

Deze mystiek betrekt uiteindelijk heel ons wezen in een weg van weten. Een weten, zoals pater John Main het zegt: “een weten die in één beweging de geest met het hart samenbindt” en zich als een van de vruchten van de meditatie zich ontvouwt in een verwondering.

De verwondering

Mensen, die verlangen naar de ervaring van God en die zich bezorgd maken dat zij die tot nu toe niet hebben gevoeld, vragen zich vaak af hoe zij Hem kunnen ervaren. De ervaring van God hoeft niet iets sensationeels of buitengewoons te zijn. Er bestaat ongetwijfeld een ervaring van God die afwijkt van de ervaringen die wij gewend zijn. Zo bestaat er de diepe stilte waarvan pater John Main spreekt als over de vrede waarin God woont. Er zijn onverklaarbare glimpen van de eeuwigheid of het oneindige dat wij ervaren wanneer wij die het minst verwachten. Zoals midden in ons werk, in de file, tijdens ontspanning of tijdens een verblijf in de natuur.

Wij kennen vast wel het gevoel dat wij soms boven onszelf worden uitgetild. Momenten wanneer wij in aanraking komen met schoonheid……….. met vreugde………..met liefde.

En het vreemde is dat wij deze gevoelens vaak consumeren en zelden denken aan deze ervaringen als iets unieks. We merken ze nauwelijks op. We herkennen ze eigenlijk niet en gaan op onze weg voort, zoekend naar die grote ervaring van God. Het EGO speelt hier een dominante rol en verduistert maar al te vaak het zicht, dat ons leven kan veranderen.

Echter een van de grote lessen van de menswording is dat men God vindt in het alledaagse. Je wenst God te zien? Kijk naar het gezicht naast je. De Moslim die tijdens zijn gebed in zijn handen kijkt. Wordt het gevoel van rust je in jouw lichaam bewust. Voel hoe zijn almachtige kracht in je werkt en hoe Hij je nabij is. Verwonder je je daarover. Verwonder je je dat jij opengaat als een bloem, die zich ontvouwt in al zijn eigenheid.

Verwonder je je over de, ik zou haast zeggen, de alledaagse groei tot een smakelijke eenvoudige vrucht, zoals b.v. een kers. Door tot groei te komen gehoorzaamt de kers aan zijn bestemming.

In het bewustzijn van de verwondering is van alles wat leeft is toch de mens het meest in staat zich te ontvouwen. Bijna tot in het oneindige. En sinds de duizenden en duizenden jaren dat hij bestaat, heeft hij zijn grenzen nog niet bereikt. Die mens kan niet anders dan opengaan voor zichzelf en voor anderen en alleen zo verdiept hij zijn of haar leven. Maar zoals een vrucht door een te weinig aan sappen en te veel aan licht wegkwijnt, houdt de mens ook met het leven in de kern van zijn bestaan, houdt hij op met het leven als hij zich verscholen houdt. In zijn cocon blijft zitten.

Ik denk dat je kunt stellen dat als de verwondering het teken is van het opengaan van de knop tot kersenbloesem en tot vrucht, zij het hart vormt van het leven.

De dagelijkse meditatie draagt er toe bij open te staan voor de verwondering. Bevordert zij op haar beurt de dialoog met alles wat rond om ons heen is. Verwondert u zich er niet over, dat u geroepen bent, zoals ik in het begin stelde. ”Dat u en ik de bron van uw en mijn bestaan zoeken om uw en mijn dorst naar de eeuwige liefde te lessen? Brengt die verwondering ons niet tot een grote vreugde dat zij de schoonheid van het bestaan in zijn geheel zich aan ons openbaart? Zij leidt ons zelfs tot een kennis die niet tot een weten bestaat maar die allereerst uit de ervaring bestaat.

En het is juist die ervaring, dé ontmoeting, en tegelijkertijd de deelname aan het Rijk Gods, dat in ons midden is, in ieder van ons is. De verwondering draagt ons en maakt ons vertrouwd met het wezenlijke, opdat de bron van het leven zich in het dagelijkse aan ons ontvouwt.

De ervaring van Zijn aanwezigheid in alle dingen, de natuur en de mens transformeert ons in een grote vreugde en een Liefde tot God en onze medemens.

Als de verwondering het teken is van een opengaan dan vormt zij het hart van het alledaagse leven. De verwondering van alles wat om ons heen is, geloof ik, de weg naar de diepere kennis.

Wanneer wij het leven in relatie met de Bron van ons leven ervaren, brengen wij de wereld bij God, hebben wij de wereld lief. En die ontmoeting tussen de Schepper en U en ik, kan niet buiten het dagelijkse leven plaatsvinden. Wanneer wij die ervaring gewaar worden, weten wij dat dit een heilig moment is. We geheeld zijn en een moment boven onszelf zijn uitstijgen.

De dagelijkse ontmoeting in nederigheid en armoede, die plaats vindt in de mantrameditatie, speelt op mysterieuze wijze hier een cruciale rol in.

We weten dat de mantrameditatie een gebedstechniek is, net zoals andere vormen van meditatie. Maar de armoede van alleen te zitten in stilte en het zeggen van de mantra is allereerst is een act van geloof.

De mantrameditatie is geen esoterische doctrine of een methode. Zij is een vorm van gebed dat de verstandelijke activiteiten te boven gaat. Maak je je eens bewust en verwonderen je over het feit dat je geroepen bent en dat jij aan die oproep gehoor geeft en er ook invulling aan geeft. Verwonder je je erover dat het je brengt tot een ontmoeting met het Koninkrijk Gods.

.

Twee keer per dag een half uur afgezonderd en in de stilte voor Hem gaan zitten, onze concentratie volledig op de mantra gericht, zich overgevend aan het mysterie van het Leven, dat ons is gegeven om niet. Wees je je ook bewust van het feit dat de mantrameditatie geen een doel op zich is. Zij brengt ons in alle eenvoud tot de kiem van de christelijke ervaring van het gebed. Van de Geest die in ons bidt en zich in de wereld openbaart. Die ons Zijn Schoonheid openbaart. Wanneer de mantra in ons is geworteld, worden we naar het punt van de eenheid geleid waar de oneindige liefde te zien, te aanvaarden en te ontvangen is.

De dagelijkse meditatie doet ons de ervaring van de verwondering meer en meer tot haar recht komen. Anderzijds brengt de verwondering over de dingen, de mensen en de natuur ons voor zijn Aangezicht. Maranatha, Maranatha, Maranatha.

Christelijke Meditatie: Is het Christelijk om te Mediteren?

Christelijke meditatie heeft zijn wortels in de Bijbel. Sterker nog, de Bijbel gebiedt ons om te mediteren. In Jozua 1:8 zegt God dat we Zijn Woord dag en nacht moeten overpeinzen zodat we het zullen gehoorzamen. De psalmist zegt dat hij “niet meegaat met wie kwaad doen, de weg van zondaars niet betreedt, bij spotters niet aan tafel zit, maar vreugde vindt in de wet van de HEER en zich verdiept in zijn wet, dag en nacht” (Psalm 1:2). De Bijbel noemt mediteren (overpeinzen/overdenken) feitelijk 20 keer.

In het Oude Testament waren er twee primaire Hebreeuwse woorden voor meditatie: Haga, wat uiten, zuchten, mediteren of overpeinzen betekent; en Sihach, wat overdenken, in je geest oefenen of mediteren betekent. Deze woorden kunnen ook vertaald worden als bezorgd nadenken, ijverig overwegen of aandacht schenken.

Christelijke Meditatie: Een Geschiedenis. Eén vorm van Christelijke meditatie, die op zijn minst al sinds de vierde eeuw na Christus wordt gebruikt, is de lectio divina. Deze werd traditioneel in religieuze kloosterorden gebruikt en kent tegenwoordig een opleving. Lectio divina betekent “geheiligd lezen” en kent vier fasen: lectio (lezen), meditatio (beredenerende meditatie), oratio (effectief bidden), en contemplatio (bezinning). In de lectio (lezen) fase kies je een passage en leest deze zorgvuldig. De volgende fase, meditatio (beredenerende meditatie), is de fase waarin de tekst wordt overpeinsd. In de oratio (effectief bidden) fase, praat je met God over wat je gelezen hebt en vraagt Hem om de waarheid ervan te onthullen. In de laatste, contemplatio (bezinning) fase, rust je eenvoudigweg uit in de aanwezigheid van God.

Tegenwoordig wordt meditatie in het algemeen gezien als een praktijk van de New Age beweging. Dit komt vooral voort uit de associatie van de beweging met Transcendentale Meditatie. Transcendentale Meditatie (TM) werd ontwikkeld door de Maharishi Mahesh Yogi van de Hindoeïstische religie en heeft zijn wortels in de Hindoeïstische filosofie. Het woord “yogi” in de naam van de oprichter geeft zijn status in het Hindoeïsme aan. Rechtbanken in de Verenigde Staten hebben beslist dat TM geen seculiere discipline is, maar dat het feitelijk gaat om de Hindoeïstische religie (U.S. District Court, Newark, NJ, op 29 Oktober, 1977, en de U.S. Court of Appeals, Philadelphia, PA, 2 Februari, 1979).

Christelijke Meditatie: Wat Zeggen de Christelijke Leiders? Eén van de belangrijke dingen die de Bijbel ons vertelt is dat we over God’s Woord moeten nadenken. onze gedachten bepalen ons gedrag en het is daarom erg belangrijk wat we denken. Daarom wil God dat we Zijn Woord overpeinzen: er over mediteren. Jim Downing zegt in zijn boek Meditation (oftewel Meditatie, NavPress) dat God meditatie als een “cruciale oefening voor het verstand van Zijn kinderen” beschouwt.

Geen enkele andere gewoonte kan je leven meer transformeren en je meer als Jezus maken dan het dagelijkse overdenken van de Schrift… Als je alle plaatsen in de Bijbel opzoekt waar God het over meditatie heeft, dan zul je versteld staan van de voordelen die Hij belooft aan de mensen die de moeite nemen om door de dag heen over Zijn Woord na te denken”.

In Satisfy Your Soul (oftewel Bevredig Je Ziel, NavPress) schrijft Dr. Bruce Demarest: “Een bedaard hart is onze beste voorbereiding voor al dit werk van God… Meditatie geeft ons de gelegenheid om het zwaartepunt weer van onszelf en van de wereld af te bewegen zodat we God’s Woord, Zijn karakter, Zijn vermogens en Zijn daden kunnen overpeinzen… Zodat we de woorden van de Schrift in gebed kunnen overdenken, overwegen en ‘herkauwen’… Het doel is eenvoudigweg om de Heilige Geest toe te staan om het Woord van God, dat leven geeft, te activeren.”

Christelijke Meditatie: Hoe Kunnen We Dat Doen? Er zijn drie dagelijkse momenten waarop we onze gedachten actief in Christelijke Meditatie aan God’s Woord kunnen overgeven. Juist voordat we gaan slapen kunnen we er voor zorgen dat God’s Woord het laatste is wat ons verstand bezighoudt. Wanneer we wakker worden kunnen we er voor zorgen dat God’s Woord het eerste is wat onze gedachten vult, voordat we aan onze dag beginnen. Tenslotte hebben we allemaal een specifiek moment op de dag nodig waarin we ons in God’s Woord begeven, zodat dit gedurende de dag tot ons kan spreken.

Waar zouden ons in onze Christelijke meditatie aan moeten denken? “Aan alles wat waar is, alles wat edel is, alles wat rechtvaardig is, alles wat zuiver is, alles wat lieflijk is, alles wat eervol is, kortom, aan alles wat deugdzaam is en lof verdient” (Filippenzen 4:8).

Meditatie :: “Over de totaliteit van de Liefde”

“Gij zult Uw God beminnen uit heel Uw hart, met heel Uw ziel en met al Uw krachten” (Lukas 10/27)

De Liefde is het beste van alle dingen. Al het andere is er eigenlijk alleen maar om haar. De Liefde is het doel van alle dingen, al het andere is alleen maar middel. De Liefde heeft geen doel, maar is doel.

De Liefde is het beste, niet om de vruchten die zij zou kunnen afwerpen, niet om de resultaten, die zij zou kunnen bereiken, maar om haar zelf. De Liefde is de eigenlijke doorbraak van alle natuurgebonden strevingen, die ergens op gericht zijn; de natuurlijke streving gaat helemaal op in het bereiken van het begeerde, terwijl de liefde door het beminnen groeit, en altijd doorgroeit, zonder ophouden.

Ze vindt haar beloning in zich zelf, niet in iets buiten haar, niet in hetgeen ze verkrijgt. Ze is heel rijk aan gaven, en alles wat goed is en echt, kan eigenlijk alleen maar uit de liefde voortkomen.

Zij is het, die ons de dingen en het leven en de anderen met het juiste oog leert zien, zij geeft kracht en vurigheid, haar gaven zijn ontelbaar, er komt nooit een einde aan. Maar haar grootheid ligt niet in die gaven, die ze zo kwistig geeft, maar in haar zelf.

Sint Bernardus zegt het in zijn commentaar op het Hooglied 83/4 als volgt: “De Liefde is zich zelf genoeg. Zij behaagt uit en ter wille van zichzelf. Zij is haar eigen verdienste en beloning. Zij zoekt geen beweegreden of vrucht buiten zich zelf. Zij is haar eigen vrucht, haar eigen vreugde. Ik bemin, omdat ik bemin. Ik bemin, opdat ik moge beminnen”.

De echte Liefde is stoutmoedig en deemoedig tegelijk. Alleen de liefde is moedig genoeg om echt deemoedig te zijn. Het Griekse denken heeft de deemoed nooit .. . ontdekt, omdat het de echte liefde nooit heeft gevonden. Zelfs Platoon, die het mysterie van de liefde van heel dichtbij heeft benaderd, zag de liefde toch uiteindelijk als een middel tot zelfontplooiing. De oude mens vreesde, dat de liefde door zich neer te buigen en klein te maken als diegene, waar die liefde naar uitging, haar adel verloor.

De echte liefde daarentegen is er zeker van, dat ze juist in de deemoed, in de neerbuiging, de ontluistering omwille van de ander, in het verlies van grootheid in eigen ogen, het hoogste wint, en dan pas zich echt ontplooit in alle vrijheid en een eindeloos leven wordt, dat van eeuwigheidsgehalte is.

De Liefde is het beste van alle dingen, en het eigenlijke leven, omdat zij in wezen de doorstroming betekent van de Hemel op aarde, de meest eigenlijke communicatie tussen de hemelingen en de mensen op aarde, ze maakt onmiddellijk contact met het onzichtbare, het ongeziene en doorbreekt de benauwende horizon van het zintuiglijke.

De mens heeft heel duidelijk het gevoel, dat hij voor iets hogers bestemd is, hij kan het niet altijd onder woorden brengen, maar hij weet het en hij zoekt er naar. Zelfs in zijn zonde zoekt hij naar deze doorbraak, dit uitbreken uit de grenzen, die tijd en ruimte hem stellen. Zo gauw de liefde, de echte liefde in hem ontwaakt, meent hij altijd die doorbraak naar de eigenlijke zin van zijn leven gevonden te hebben, al is het maar in een flits. Francois Mauriac laat dit in zijn roman ” Adderkluwen” als volgt oplichten:

“In die dagen verkeerde ik in een zodanige geestestoestand, dat ik het hoogst poëtisch vond. Hoe kan ik je doen begrijpen, wat je in mij had wakker geroepen? Ik had plotseling de gewaarwording gekregen, dat ik niet langer een voorwerp van weerzin was, ik wekte geen tegenzin meer op, geen aflceer… Af en toe keekje tersluiks naar mij en zodoende blijft de herinnering aan die momenten verbonden met de wonderlijke ontdekking, die ik toen deed: dat ik in staat was, bij iemand belangstelling te wekken, iemand te behagen, te ontroeren.

De liefde die ikzelf voelde, ging op in de liefde, die ik wekte, die ik meende te wekken. Mijn eigen gevoelens hadden geen werkelijkheid; mijn geloof in jouw liefde voor mij was het enige dat telde. Ik spiegelde mijzelf in een ander wezen en mijn weerspiegelde beeltenis had niets afstotends. Ik voelde een zalige ontspanning; ik ontplooide mij. Nog herinner ik mij dat ontdooien van mij hele wezen onder de blik van jouw ogen, die opschietende ontroeringen, als werden er bronnen bevrijd. De meest alledaagse betuigingen van genegenheid, het drukken van een hand, een bloem in een boek bewaard – alles was nieuw voor mij en bracht mij in verrukking.

Ik was een ander mens geworden, dat zegt genoeg…. Jij wist een ongerept deel van mijn wezen te raken….klaterend stroomde het water; ik frommelde tussen mijn vingers venkelbladeren fijn; aan de voet van de bergen verdichtte zich de duisternis, maar op de toppen bleven nog stukken licht… Plotseling kreeg ik een doordringende gewaarwording, een bijna lichamelijke zekerheid, dat er een andere wereld bestond, een werkelijkheid, waarvan wij slechts de afschaduwing kennen… Het was maar een ogenblik – een ogenblik, dat zich, in de loop van mijn trieste leven, niet dan met grote tussenpozen herhaalde”.

Deze doorstroming van de hemel naar de aarde en van de aarde naar de hemel is niet in woorden te zeggen, is onzegbaar, is zuiver mysterie, en toch het meest eigenlijke leven van de mens. Zelfs deze doorstroming in hem zelf is niet door de mens met zijn verstand te achterhalen of te analyseren, hij kan het alleen maar ondergaan, er zich over verwonderen, er in opgaan.

Gaat hij er met zijn verstand tegenover staan, onderzoekend, dan kan hij er alleen maar in geloven. In een brokstuk van een gesprek uit de “Vernederden en Vertrapten” van Dostojewski komt dit heel duidelijk naar voren, een gesprek tussen twee vrouwen, die allebei houden van dezelfde man.

De een stelt aan de andere de vraag, waarom zij van die jongen is gaan houden. De ander antwoordt: “Maar dat kan ik niet uitleggen; het is heel moeilijk te zeggen, waarom en hoe je van iemand kunt gaan houden. . . . “. Zij is misschien wel van hem gaan houden, ja, hoe zal ik dat zeggen… uit medelijden of zoiets! Een edelmoedig hart als het hare kan liefhebben uit medelijden…. Overigens, ik voel, dat ik U niets kan uitleggen, maar in plaats daarvan zou ik U de vraag willen stellen: houdt u van hem?….. God, dat weet ik nog niet, antwoordde zij zacht, terwijl ze mij met een stralende blik in de ogen keek – maar ik gelóóf, dat ik heel veel van hem houd….”

De Liefde, het eigenlijke mysterie van de mens en van God… Dichters en mystici putten zich uit om het mysterie, dit ontzaglijk mysterie uit te zeggen, steeds doelend op de eigenlijke liefde, niet op een of andere afschaduwing ervan. Hadewijch zegt het in haar zevende brief als volgt: “Ik groet je, mijn vriendin, met de Liefde die God is, en met de liefde, die ik zelf ben, en die toch God is. En ik prijs je voorzover jij die liefde bent, en ik laak je voorzoverje die liefde niet bent… De Liefde is het enige, dat ons kan voldoen, en niets anders. O dierbare ziel, laat niet na onze liefde te ontwikkelen door steeds nieuwe daden en laat haarin alle vrijheid handelen, ook al zouden wij er geen enkele voldoening van hebben. De liefde is zich zelf voldoende.

Zij beloont altijd, ook al schijnt het vaak lang te duren. Hij die haar alles geeft, bezit alles, zowel in de vreugde als in de smart”. Als we hier over liefde spreken, dan bedoelen we de liefde ut sic, en niet een of andere afschaduwing van de liefde.

De schilder Toulouse Lautrec zei eens: “Een van de redenen waarom gesprekken over liefde tijdverspilling zijn is, dat het woord liefde wel honderd betekenissen heeft en je nooit weet over welke betekenis ze het hebben. Je houdt van God en je houdt van fluweel. Je houdt van je Moeder en je houdt van je hond. Je houdt van Rembrandt en je houdt van zonnebaden”. Bij de een overheerst er een zoet gevoel, bij een ander is het iets benevelends van de zinnen, bij weer een ander is liefde het prikkelende van de drift.

Natuurlijk zijn deze laatste opvattingen nogal troebel. Hoe verder men van het eigenlijke afgaat, hoe vager het wordt, en hoe minder er van de eigenlijke liefde overblijft. Dat de Liefde overal in doorwerkt en overal, waar ze doorwerkt, iets van haar wezen, een herkenningsteken, een stempel, achterlaat, is heel vanzelfsprekend. Maar wanneer men van het teken niet doorgaat naar het eigenlijke, waarheen het teken verwijst, is het teken waardeloos, en geen herkenningsteken meer.

Wat wij hier met het woord Liefde bedoelen is de Liefde die God, en die de mens, door de wekkracht van de goddelijke Liefde, de heilige Geest, kan zijn.

Er is een tijd geweest, dat men meende, in navolging van de grote heiligen en woestijnvaders, zware boeteplegingen te moeten doen, dat men moest leven op water en brood, dat men zich moest geselen en kettingen dragen, dat men moest zoeken naar zich laten vernederen, om zo vooruit te komen op de trappen van de heiligheid.

Men had niet in de gaten, dat de grote heiligen daartoe op een bijzondere wijze werden gedreven door de heilige Geest. Men had niet in de gaten, dat iedere ziel haar eigen roeping en haar eigen weg naar God, en haar eigen zending voor de wereld volgde, en dat men zo maar niet de middelen, die de ene ziel gebruikte om heilig te worden, kon toepassen voor een andere, men had niet in de gaten, dat het streven naar volmaaktheid ook uit hoogmoed kon voortkomen, dat men naar volmaaktheid kon streven om volmaakt te worden in eigen ogen, en dat men zo, door zijn hoogmoed te voeden en te bevredigen, in plaats van die te breken verder van de volmaaktheid afraakte dan ooit.

Men meende de H. Paulus te moeten navolgen, die zijn lichaam kastijdde om het in bedwang te houden, opdat hij niet, na aan anderen gepredikt te hebben, zelf verloren zou gaan. Dat was enigszins, ook hierom, een trieste tijd, waarin de vreugde van de blijde Boodschap verschraalde tot een wedijver om zoveel verstervingen te doen.

De H. Theresia van het Kindje .lezus is voor onze tijd juist hierom zo groot en belangrijk, omdat zij vanaf haar jeugd deze mentaliteit meemaakte en in praktijk bracht, maar op een gegeven ogenblik, geleid door de heilige Geest, deze mentaliteit doorbrak en een nieuwe weg vond, die niets anders was dan de leer van Jezus zelf, de leer van het Evangelie. Ze noemde die de kleine weg. Alleen wist ze nog niet, zeker niet in het begin, dat het dé weg was, de weg bij uitstek, de enige weg, waarlangs alle zielen, al was het op een persoonlijke wijze, God en de volheid van God konden bereiken.

Zij ontdekte, dat het niet ging om zich zelf volmaakter te maken, al zou dat altijd wel het begin van de weg een beetje blijven. Wil men zich op weg begeven, dan moet men altijd wel een hoop werk verzetten met opruimen, met het weghalen van puin. Maar dan begint het pas.

Ze ontdekte, dat de overgave aan de Vader in Jezus, de overgave was als van een kind, die de eigenlijke volmaaktheid op gang bracht. Want door die overgave kregen de Vader en de Zoon door Hun Beider Liefdegeest de kans om te gaan werken in de ziel en ze mee te voeren naar de zuivere, lichtdoorstraalde lucht van de goddelijke Liefde.

Die overgave betekende voor haar een overgave in al de kleine en grote dingen van haar leven, overgave bij het zien van haar eigen kleinheid, als ze zich gekwetst voelde, als haar natuur reageerde op de plagerijen of de kwellende speldenprikken van haar medezusters, overgave, als ze zich in de dorheid van haar geestelijk leven vereenzaamd en verlaten voelde, overgave in de moeilijkheden met haar oversten, overgave in het feit, dat ze nooit voor volwaardig werd gehouden, nooit voor vol werd aangezien, niet au sérieux werd genomen. Deze overgave was voor haar een omsluitend geheel van geloof, vertrouwen en liefde, want deze drie zijn de stralen van het hart, waarin de mens zich overgeeft, en het Hart van de Vader en het Hart van de Zoon onmiddellijk bereikt.

Deze overgave is de beslissende overwinning. Alleen deze overgave telt, al het andere doet er niets toe. En als de Geest van God mij er toe drijft om zware boete te doen, dan zal ik er ook dat bij nemen, niet omdat dat het alleenzaligmakende zou zijn, maar gewoon, omdat de Geliefde het vraagt; omdat de Liefde mij alles mag vragen, en alles met mij mag doen. Dit gaat zover, dat de ziel zich ook, en dan juist vooral, overgeeft, als ze voor zichzelf de indruk heeft, dat ze zich niet kan overgeven.

Dat is de overgave in de onmacht: als je alles uit handen is geslagen, als je geen macht meer hebt om welk initiatief dan ook te nemen in je liefde voor God of voor de anderen, als je je daardoor totaal arm en ellendig voelt en nietswaardig, als je op geen enkele wijze nog op je zelf kunt steunen, dan is de overgave daarin de laatste en beslissende overwinning, die niet alleen je zelf voorgoed verankert in het Hart van de verlossende en de heilbrengende God, maar ook de wereld verovert voor de Goddelijke Liefde.

Hier ligt het kernpunt van het offer, tevens het hoogtepunt, het echte kruis, de ware kruisiging van de mens, waardoor hij het snijpunt wordt van de goddelijke en menselijke wegen, en een onuitputtelijke bron van heil voor allen.

Dan hoeft men niet naar vernedering te zoeken, want dat is de totale vernedering van de mens in eigen ogen, vernedering, die waarheid, omdat de mens uit zich zelf tot geen enkel initiatief in staat is in de goddelijke, en dus eigenlijke liefde. Dan hoeft men niet te zoeken naar versterving, maar is het leven een voortdurend afsterven aan zich zelf door de overgave, wat de enige ware versterving is. In die smeltkroes wordt alles, wat het leven met zich meebrengt, verbrand en verteerd als offer voor de Geliefde, als offer voor allen. Men raakt zich zelf kwijt en gaat zich verliezen in de oneindige rijkdom en schoonheid van God.

Men zal zijn onmacht gaan liefliebben, omdat het de goddelijke Liefde vrij spel geeft. Die overgave aan zijn eigen onmacht is de poort van de hemel, de enge weg, waarlangs we ingaan in rust en de vreugde van de eeuwige zaligheid, nu reeds hier op aarde, maar voorgoed en ten volle in het Hemelse Vaderland.

Deze overgave in de onmacht is het binnengaan in de woestijn om daar het Hart van God te horen kloppen en dat is men als een kind, dat niets heeft uit zich zelf en totaal afhankelijk is van de ander, al heeft men die afhankelijkheid vrij gekozen, en heeft men in vrije overgave de totale armoede aanvaard als fundamentele werkelijkheid van het menselijk wezen.

Dan is men naakt en vrij om lief te hebben, in de ware vrije liefde, en vrij om helemaal van God te zijn en van de anderen.

Dat is het Liefderijk in één ziel. En het is dit Liefderijk in de afzonderlijke ziel, van waaruit de heilige Geest zich uitstort zo overvloedig, dat heel deze wereld wordt hersteld in haar oorspronkelijke beweging naar God en heel het mensdom wordt meegesleurd in die liefdesvervoering, waarin God alles is. Is het wonder, dat God zich altijd neerbuigt, met een tedere barmhartigheid, over de kleinen en deemoedigen, maar dat Hij de trotsen telkens weer beschaamt, totdat ze tot inkeer komen, en zeggen met hun hart tegen hun God, dat ze niets zijn, en dat ze vanuit dat niets-zijn zich richten naar God om ontferming….?

Het eigenlijke offer is de overgave. Offer is overgave en overgave is offer. Het een is niet zonder het ander. Een offer zonder overgave, dat is wat God bedoelt, als Hij zegt: ze offeren Mij, maar hun hart is ver van Mij. Dat is het wat Jezus bedoelt, als Hij zegt: leert van Mij, wat het zeggen wil, Ik wil geen offer, maar barmhartigheid. Jezus zegt: neem Uw kruis op, maar Hij voegt eraan toe: en volg Mij. In het echte offer geeft de mens zich over, levert de mens zich uit, en de hoogste uitlevering is de uitlevering in de onmacht….

Is het niet erg, als men liefheeft, en men niets kan geven, als men niets te geven heeft? En toch, dat is dat allerlaatste punt, waaruit de verlossing van het mensenhart stralend te voorschijn treedt: Heer, ik heb U zo lief, maar ik ben onmachtig om me te geven; ik heb niets en ik ben niets, en er is geen enkel steunpunt om me te geven, en toch in deze onmacht geef ik mij aan U, en dan zult U mijn almacht zijn.

Dan, in die overgave, nemen we alles van Hem over, verenigen we onze onmacht met Zijn almacht, en hanteren de hefboom van het Liefderijk, en komen bij de Vader met het niets van ons zelf en met het Alles van Zijn Zoon, en dragen Hem dat op, vertrouwen Hem dat toe, leveren dat aan Hem uit, offeren onze armoede en kleinheid en onze Geliefde, Jezus, aan de Vader, en geeft de Vader Zijn eeuwige Zoon aan de mensheid en stort Zijn Geest uit over alle vlees, en werken we mee aan de wording van het Liefderijk, nu, op onze aarde….”

Dankbaar zijn, daarover kunnen we veel leren van de Samaritaan uit Lucas 17. Het thema van de preek is: Om God te danken moet je bij Jezus zijn

Jezus was vanuit Galilea zijn geboortestreek op weg naar Jeruzalem, het einddoel van zijn reis. Rechtdoor Samaria heen naar het zuiden was de meest directe route, maar Jezus neemt een omweg. Want in Samaria was Hij niet welkom. Samaria liet Jezus links liggen, en dus liet Jezus Samaria rechts liggen en reisde Hij over het grensgebied van beide provincies naar het oosten om dan later aan de overkant van de Jordaan naar het zuiden af te buigen.

Toen Jezus ergens in die grensstreek een dorpje binnenliep, hoorde Hij opeens vanuit de verte een groepje mannen roepen. “He, Jezus, meester, heb medelijden met ons!” Het was telecommunicatie van een groep melaatsen. Omdat ze onrein waren, mochten ze namelijk van de joodse wet niet dichtbij komen. Blijkbaar hadden ze gehoord dat Jezus langskwam en hadden ze hem op staan wachten. Minstens één van hen was een Samaritaan. De rest zal jood zijn geweest. Meestal konden joden en Samaritanen elkaar niet luchten of zien, maar als je allemaal melaats bent, vergeet je dat soort verschillen snel. Dan telt alleen dat je in het zelfde melaatse bootje zit. Dan ben je aangewezen op elkaar. Want voor alle andere gezonde mensen ben je een soort monster geworden. Deze tien mannen verwachtten van niemand hulp meer. Hun situatie was uitzichtloos. Ze wisten dat alleen Jezus hen nog zou kunnen helpen. Want Hij had al eerder melaatsen genezen. Dat hadden ze gehoord.

En daarom riepen ze niet het normale, waarschuwende “Onrein, onrein!”, maar “Jezus, meester, help ons.” Jezus zag hen aan. En als Jezus je aanziet, dan ben je te feliciteren, want in zijn blik zit altijd liefde en mededogen. Niemand die in nood is, laat hem koud. Ook nu schiet Jezus te hulp. Alleen niet op de manier die je misschien zou verwachten. Jezus had namelijk al laten zien dat Hij er niet vies van was om een melaatse aan te raken (Lucas 5: 12 e.v.). Maar dat doet Hij dit keer niet. Nee, in plaats daarvan roept Hij: “Ga naar de priesters en laat hen naar je kijken.” Vreemd! Want daarmee slaat Jezus een stap over.

Naar de priester gaan, doe je toch pas als je genezen bent! Maar Jezus stuurt ze weg terwijl ze nog melaats zijn! Hij lijkt de genezing helemaal te vergeten. Toch hebben de melaatse mannen zoveel vertrouwen in Jezus, dat ze doen wat Hij zegt. Dus gaan ze op weg naar Jeruzalem om zich aan de priesters te laten zien. (Je moet namelijk weten, jongens en meisjes, dat de priester in die tijd ook een soort dokter was; zonder de officiële verklaring van een priester dat je weer helemaal rein was, beter, mocht je namelijk geen stad of dorp binnen, laat staan de tempel.) De tien melaatse mannen gaan dus op weg. En onderweg gebeurt het wonder: met iedere stap die ze zetten voelen ze zich gezonder worden en zien ze hun huid weer helemaal normaal worden. Jezus heeft hen gereinigd! Halleluja! Wat zullen ze blij zijn geweest.

En toen? Wat hebben ze toen gedaan? Hebben ze de reis naar Jeruzalem afgemaakt en hebben ze zich eerst gemeld bij de priesters? Vermoedelijk wel. Wat zullen die priesters vreemd hebben opgekeken. Zouden die het ook echt begrepen hebben dat het loont om Hem te gehoorzamen die onderweg is? Hoogstwaarschijnlijk zijn de mannen dus inderdaad naar de priesters gegaan, want alleen bij hen was het ticket te krijgen dat je weer overal toegang gaf. Niet meteen trouwens. Want je moest eerst een uitgebreide reinigingsceremonie door die 8 dagen duurde. Voor de details verwijs ik u naar Leviticus 14. Voor één van de tien is het zover niet gekomen. Althans niet meteen.

Die verklaring van de priester kon later ook nog wel. Eén van hen die de vlekken van zijn lichaam zag wegtrekken, maakt een andere keuze dan de negen. In al zijn uitbundigheid, was hij helder genoeg om te beseffen dat hem maar één ding te doen stond: onmiddellijk rechtsomkeer maken, terug naar Jezus. Vermoedelijk heeft hij nog geprobeerd de anderen mee te krijgen. Wat zullen ze tegen hem gezegd hebben? “Ach joh, Jezus zien we later nog wel een keer. Dan bedanken we Hem dan wel.” Of: “Je hebt toch gehoord wat die Jezus zei: ga naar de priesters.” Of: “Ben je nou helemaal? Ik wil eerst naar Jeruzalem om zo snel mogelijk weer te kunnen gaan en staan waar ik wil.” Of: “Laat Jezus nou maar. Die is allang weer verder. Hij heeft het zo druk. Hij is ons al weer vergeten.” We weten niet wat ze tegen de ene man hebben gezegd. Het maakt ook niet zoveel uit. Wat wel veel uitmaakt, is dat ze niet zijn meegegaan.

Want als de ene man is teruggekomen, spreekt Jezus zijn diepe teleurstelling uit. “Waar zijn de negen anderen? Vonden zij het niet nodig om bij Mij terug te komen en God de eer te geven?” Let goed op: Jezus zegt niet dat er helemaal geen dankbaarheid was bij de negen anderen. Misschien hebben de negen anderen na hun reiniging zelfs nog wel dankoffers gebracht aan de God van Israël. En misschien hebben ze ook wel gedacht in hun hart: Gaaf van die Jezus, ik ben toch maar mooi genezen. Natuurlijk doorziet Jezus de harten van mensen, ook al zitten ze 50 kilometer verderop. Maar dat is hier niet belangrijk. Jezus gaat af op de feiten.

Hij gaat af op het feit dat er van de tien maar één bij Hem is teruggekomen. En dat die ene nu aan zijn voeten ligt, plat op zijn buik, in een houding van diepe eerbied voor God. Uitbundig God dankend en lovend. En die ene is ook nog een vreemdeling, een buitenlander. Lucas zegt het er met nadruk bij: ‘Deze man was nota bene een Samaritaan.’ Een Samaritaan, een gehate buitenlander, met ook nog eens een verkeerde theologie. Maar de Heer Jezus heeft geen last van vooroordelen. Ook al had Hij de verlossing allereerst aangeboden aan Zijn volksgenoten, de Israëlieten, uiteindelijk is ieder die in Hem gelooft bij Hem welkom. Alle volken mogen profiteren van zijn werk. Na de Israëlieten eerst de Samaritanen. Jezus laat Israël en ons zien wat echt, reddend geloof is. En gebruikt daarvoor nota bene gehate Samaritanen als voorbeeld.

In de bekende gelijkenis in Lucas 10 het barmhartige levende geloof van de Samaritaan die een halfdode jood van de straat plukt en kosten noch moeiten spaart om hem te helpen. Bij de put van Sichar, in Johannes 4, het dorstige geloof van de Samaritaanse vrouw die snakt naar levend water. En hier het dankbare geloof van deze ex-melaatse.

Wat jammer dat hij de enige is! Jezus is oprecht teleurgesteld. Het was zo goed begonnen. Met alle tien. En ze waren ook best een heel eind gekomen. Het was heel wat als je het op een rijtje zet: Jezus smeken om hulp, Hem geloven en gehoorzamen: op pad gaan naar Jeruzalem; en genezing ontvangen. Dat is best veel. Niet niks. Ja, maar ook niet alles! Want bij genezing hoort ook dankbaarheid. En dan niet de dankbaarheid die niet verder komt dan je hart of niet langer duurt dan een paar seconden. Maar de dankbaarheid die zo diep zit dat die in actie komt en zichtbaar wordt. Het is de dankbaarheid die uit zijn luie stoel komt en de moeite neemt om eerst langs Jezus te gaan en hem te danken, en God te loven en te prijzen. Door Christus, via hem, om hem.

In Jezus’ naam. Met die woorden sluiten we ons gebed vaak af. En terecht. Want tot God bidden buiten Jezus om mag niet, kan ook niet, heeft geen enkele zin. Je gebed komt bij God pas aan, als je het aanbiedt in Jezus naam. Anders kun het net zo goed laten. Maar hetzelfde geldt ook voor ons danken. Ook ons danken moet eerst geheiligd worden door zijn volmaakte bemiddeling. Om God te danken moet je bij Jezus zijn. Dankbaarheid telt voor God pas als het christelijke dankbaarheid is, dankbaarheid die door Christus heen wil als de weg, de toegang tot de Vader. Daarom moeten we ook ons dankgebed afsluiten met: in Jezus’ naam.

Dat had deze Samaritaan begrepen. Hij had in de gaten: wil ik God danken dan moet ik terug naar Jezus, de man die zo overduidelijk door God gezonden is.Maar dat is niet het enige. Want ons danken moet niet alleen via Jezus gaan, maar ook allereerst om Hem gaan. Ook hier is er geen verschil met bidden. Wat staat er bovenaan jouw gebedslijstje? Wat heb jij het allermeest nodig: gezondheid, concentratie voor school[onderzoeken], het groene signaal voor een megaorder, de nieuwste CD van K3? Of staat Jezus bovenaan jouw lijstje? Zijn liefde en genade, de vrede met God die Hij je geeft? Ik hoop het van harte dat Jezus jouw topprioriteit is. Maar je snapt wel: als Hij bovenaan je gebedslijst staat, moet Hij ook het eerste zijn waarom je God dankt. Is van alle geschenken die God ons geeft, de Heer Jezus niet het allergrootste? Alzo lief had God had God de wereld dat Hij zijn enige Zoon gaf. Een groter cadeau bestaat niet. Ook dat had de Samaritaan door, ook al wist hij nog niks van het kruis. Jezus, de door God gezonden Messias, was het mooiste dat hem ooit overkomen was. Van deze Jezus had hij niet alleen genezing ontvangen, maar het Leven met een hoofdletter.

Daarom helpt de Heer Jezus de Samaritaan ook overeind met de woorden: “Ga naar huis, je geloof heeft je behouden.” Het zijn de bekende woorden die de Heer Jezus al vaker had uitgesproken naar hen toe die in Hem meer zagen dan een wonderdokter, ook meer dan een timmerman. In Hem was God zelf onder de mensen verschenen. De Samaritaan had het begrepen. Bij Jezus is meer te krijgen dan genezing van mijn huid en bevrijding uit deze verbanning. Inderdaad. Jezus is gekomen om ons helemaal te behouden, te redden. Hij geneest onze hele persoon, Hij geneest ons leven.

En wel van de vreselijkste ziekte die de wereld ooit gekend heeft, de zonde. Wat verwacht jij van de Heer God? Wat zoek je bij Hem? Wil je Hem gebruiken? Of wil Hem verlijken en dienen? De negen joden wilden graag profiteren van Jezus’ ontferming en genezingskracht, maar wilden Hem blijkbaar niet aannemen als de Zoon van God, hun en Verlosser. Zij gebruikten Jezus. Hun genezing had moeten leiden tot aanvaarding en verlijking van Jezus als Messias. Daarin leken de negen op de 5000 die Jezus naliepen om een teken.

Dat kregen ze. Jezus gaf hun te eten. Maar in datgene waar het teken naar verwees, het echte Levensbrood, waren ze niet geïnteresseerd. Tragisch zoals het met hen ging en met die negen. Redding en eeuwig leven was binnen hun bereik geweest, maar hun dankbaarheid ging niet verder dan alleen het lichaam. In hun melaatsheid waren ze dichtbij Jezus gekomen, hadden ze genezing gekregen, maar door hun ondankbaarheid raakten ze verder verwijderd van Jezus dan ooit.

Zie je het? Wil jij christen zijn, omdat je hoopt dat God je dan zo zegent dat alles in je leven van een leien dakje gaat? Bid jij tot hem om een mooi lichaam? Om een knappe vriend, of vriendin? Een mooie auto? Een betere gezondheid? En als je die hebt gekregen, is dan je droomwens vervuld? Ik hoop dat de Geest dan je ogen geneest van die vreemde bijziendheid. Want hoe mooi dat alles is, het is niets vergeleken bij Jezus en wat God ons in Hem schenkt. Al de gaven die God je geeft, moeten je leiden tot Hem die Gods grootste gave is. Hoe kun je al dat kleine aannemen, en tegelijk het grootste negeren? Leer het van de genezen Samaritaan: alleen als je je dankbaarheid tot Jezus richt en Hem erkent als Gods grootste geschenk, zal je geloof je behouden.

Amen.

Gebed - Onze Vader in de hemel.

Wat zijn we blij dat we U mogen kennen. U bent de bron van al het goede in ons leven. U bent dat voor alle mensen. U laat het regenen over goeden en slechten. Dat is algemene goedheid. Maar helaas is er geen algemene dankbaarheid. De mensen stellen U zo vaak teleur, zoals de negen mannen uit de tekst. En dat geldt ook voor ons. Daarom past ons altijd een gebed om vergeving. Ontferm U over ons. Maak ons opmerkzaam op uw goedheid. Geef dat we toch onze zegeningen tellen. En dan allereerst de zegen van het geschenk van Jezus Christus. Dat u ons bekleedt met zijn rechtvaardigheid, dat we Hem mogen dienen als onze , vrij mogen zijn van de slavernij van de zonde en de duivel. Maak ons dankbaar om Jezus allereerst. Geef dat we in onze dankbaarheid ook altijd door Jezus als de poort naar U willen gaan. Heilig ook ons danken door zijn volmaakte werk. Maak ons vervolgens ook dankbaar voor alles wat we met de Heer Jezus van U ontvangen. Want U wilt ons met Hem alle dingen schenken.

Prijzen en Aanbidden – Een Natuurlijk Verlangen

Het prijzen en aanbidden van God lijkt universeel te zijn. Heb jij ooit van een ontdekkingsreiziger gehoord die een nieuwe stam of cultuur ontdekte die niets vereerde? Aanbidding is een natuurlijk instinct en een primaire behoefte voor elk persoon. Een eenvoudige definitie van aanbidding is een grote toewijding aan of het eren van een goddelijk wezen. Neem even de tijd om na denken over waar jij in dit leven het meest aan toegewijd bent en om jezelf af te vragen, “Is dit mijn toewijdig waardig; aanbid ik een goddelijk wezen?”

We aanbidden niet allemaal dezelfde God, maar iedereen aanbidt iets of iemand. Omdat we allemaal aanbidden, zouden we de reden voor dit verlangen nader moeten bekijken. De meest logische conclusie is dat we door een hoger wezen zijn geschapen met het doel om te aanbidden.

De onophoudelijke zoektocht van de mens bestaat uit het vinden van antwoorden op de fundamentele vragen van de menselijke oorsprong, de aard van de mens, en de bestemming van de mens. Er is een boek dat de antwoorden op al deze vragen heeft, waaronder onze vragen over aanbidding. De Bijbel is een wonderbaarlijk en mysterieus boek dat door God gekozen is als de manier om met ons te communiceren.

God is in zowel het Oude Testament als het Nieuwe Testament het brandpunt van onze toewijding. In Exodus 20:2-3 zegt God, “Ik ben de HEER, uw God … Vereer naast mij geen andere goden”. In Matteüs 4:10 zegt Jezus, “Daarop zei Jezus tegen hem: ‘Ga weg, Satan! Want er staat geschreven: “Aanbid de Heer, uw God, vereer alleen hem.” Aanbidding is dus niet slechts een natuurlijk instinct, het is een gebod van God.

Prijzen en Aanbidden – Waarom Zouden Wij Dat Doen?

Alleen God is onze toewijding, onze lof en onze aanbidding waardig. Hij is God, onze Schepper, en we worden geboden om Hem te prijzen en te aanbidden. Psalm 96:9 zegt, “Buig u voor de HEER in zijn heilige glorie, huiver, heel de aarde, als hij verschijnt.” Psalm 29:2 zegt, “Erken de HEER, de majesteit van zijn naam, buig u voor de HEER in zijn heilige glorie.”

A.W. Tozer zei, “Zonder aanbidding zouden we miserabel ronddolen.” God wil niet dat we ons miserabel voelen — Hij heeft een perfect plan voor onze levens. Hij heeft zo veel dingen gedaan om ons te tonen dat Hij van ons houdt, en hij wil dus niet dat we ons miserabel voelen. Hij wil dat we hoop hebben op een toekomst met Hem – Hij wil dat we een eeuwig leven in de hemel met Hem hebben.

Een leven gevuld met lof en aanbidding vervult onze diepste behoeften, en wonderbaarlijk genoeg geeft dit ook God een immense vreugde. Sefanja 3:17 stelt, “De HEER, je God, zal in je midden zijn, hij is de held die je bevrijdt. Hij zal vol blijdschap zijn, verheugd over jou, in zijn liefde zal hij zwijgen, in zijn vreugde zal hij over je jubelen.”

Prijzen en Aanbidden – Hoe Doen We Dat?

God vertelt ons in Zijn Woord hoe we Hem kunnen prijzen en aanbidden. Johannes 4:23 zegt, “Maar er komt een tijd, en die tijd is nu gekomen, dat wie de Vader echt aanbidt, hem aanbidt in Geest en in waarheid. De Vader zoekt mensen die hem zo aanbidden”. Om God oprecht te kunnen aanbidden, moeten we weten dat Jezus zei, “Ik ben de weg, de waarheid en het leven. Niemand kan bij de Vader komen dan door mij”. Dus, voordat je kan aanbidden op een manier zoals God dat wil, moet je eerst een relatie met Hem hebben opgebouwd door je geloof in Jezus, Zijn Zoon.

De beste manier waarop we God kunnen prijzen en aanbidden is met elke gedachte en met elke daad. Romeinen 12:1-2 stelt, “Broeders en zusters, met een beroep op Gods barmhartigheid vraag ik u om uzelf als een levend, heilig en God welgevallig offer in zijn dienst te stellen, want dat is de ware eredienst voor u. U moet uzelf niet aanpassen aan deze wereld, maar veranderen door uw gezindheid te vernieuwen, om zo te ontdekken wat God van u wil en wat goed, volmaakt en hem welgevallig is”.

Prijzen en Aanbidden – Liefde uit het Hart

Veel mensen denken dat lofprijzing en aanbidding alleen bestaan uit het zingen van liedjes in de kerk, maar het is zo veel meer! Het is ook een toestand van je hart — een bereidheid om God te verheffen en je aan Zijn wil over te geven. Aanbidding is een expressie van liefde en ontzag voor de God die ons meer geeft dan we verdienen. Of je je aanbidding nu uitdrukt door middel van zingen, muziek maken, dansen of op een andere manier, vergeet niet dat je er toe geroepen bent om God met elke handeling te aanbidden, elke dag van je leven. God is heilig, liefhebbend, en onze aanbidding en toewijding waardig.

“Heb daarom de HEER lief met hart en ziel en met inzet van al uw krachten.” (Deuteronomium 6:5)

Amen.

De dank op de eerste plaats!

Bij het begin van dit jaar heb ik mij vast voorgenomen om de dank in het middelpunt van mijn geloofsleven te plaatsen. Is het niet zo, dat de dank hier en daar een beetje tekort komt? We leven in een tijd die ons helemaal opeist, een tijd, die geheel en al vervuld is van alle mogelijke dingen. Dan moet de dank “het loodje leggen”. Desondanks willen wij toch dankbare kinderen van God zijn.

Mischien kan ik u deze vraag stellen: “Heeft God nog dank van ons tegoed?” Als dat het geval is, dan moeten wij onszelf opnieuw een impuls van dankbaarheid tegenover God geven. Die moet dan niet weggestopt worden, maar juist naar voren geschoven worden.

Moge dat ons denken en handelen bepalen: de dank op de eerste plaats zetten!

In het oude Testament las ik een mooie geschiedenis, die niet erg bekend is, maar ons veel te zeggen heeft. Gods volk werd weer eens bestreden door vijanden van buitenaf. De Ammonieten, de Moabieten en hun bondgenoten bedreigden de joden. In die tijd regeerde koning Josafat in Jeruzalem, die er moeite voor deed om aan Gods wil te doen. Deze koning ontwikkelde een merkwaardige oorlogsstrategie: hij wees zangers aan, die, gekleed in heilige gewaden lofliederen voor de zongen en vóór de bewapende legermacht uitliepen en spraken: “Loof de , eeuwig duurt Zijn trouw.” De zangers moesten dus vóór de strijd lof- en dankliederen zingen. De zorgde voor een hinderlaag en uiteindelijk bestreden de vijanden van de joden elkaar zelf. Niet de krijgskunst van Juda was van doorslaggevende betekenis, maar het koor dat met loven en danken voor het leger uit marcde (vgl. 2 Kronieken 20).

Er ligt een bijzonder inzicht in deze geschiedenis opgesloten: wij moeten de dank voorop stellen, niet achteraan. In de eerste plaats, bij al onze plannen – bij alles wat we doen. Dat betekent, dat we eerst dankbaar zullen zijn. Wij wachten niet eerst af hoe alles zich ontwikkelt om dan misschien achteraf – als het goed uitpakt – dankbaarheid te tonen. Dat is wat menselijkerwijs gesproken te verwachten zou zijn. Maar Gods kinderen, die de waarde van Gods zegeningen kennen en hun vertrouwen op de stellen, stellen de dank op de eerste plaats. Zou de lieve God het vandaag niet net zo kunnen doen als destijds bij koning Josafat? Wanneer men begint met loven en danken, dan zal de voor de nodige hulp zorgen. Hoe die hulp er ook uitziet: de schept een mogelijkheid dat wij geholpen worden, zodat alles wat de doortocht belemmerd, moet wijken.

Maar loven en danken heeft ook nog andere gevolgen dan alleen de hulp van God. Het veroorzaakt een bijzondere verhouding tot de , opent de deur ten zegen en geeft bovendien een blij gevoel in de ziel.

Het loven en danken moeten we ook een beetje meer naar buiten uit laten blijken. Kunnen wij ons voorstellen dat we Hem altijd alleen maar in het verborgene, in de binnenkamer, met gesloten jaloezieën zouden loven? Er staat in de Heilige Schrift, dat de jongeren van Jezus God met vreugde en met luide stemmen loofden over alle daden van de (zie Lukas 19:37). Dat wil niet zeggen dat wij op de markt moeten gaan staan en in alle openbaarheid over ons geloof moeten gaan staan praten. Nee, maar we hebben toch gelegenheden genoeg om in de kring waarin we ons bevinden, eens Gods lof te uiten? Wanneer we heel bewust met dergelijke gedachten in onze ziel bezig zijn, blijken daar altijd wel mogelijkheden voor te zijn. Laten we dat van harte doen en bovenal de dank op de eerste plaats stellen.

God danken

De zalige Jozefmaria schrijft in punt 268 van De Weg: “Maak er een gewoonte van, gedurende de dag je hart dikwijls in dankbaarheid tot God te verheffen. — Omdat Hij je dit of dat geeft. — Omdat men je geminacht heeft. — Omdat je niet hebt wat je nodig hebt, of omdat je het wel hebt. Omdat Hij zijn Moeder, die ook jouw Moeder is, zo mooi maakte. — Omdat Hij de zon geschapen heeft en de maan en dat dier en die plant daar. — Omdat Hij die mens zo welsprekend heeft gemaakt en jou stroef van taal… Dank Hem voor alles, want alles is goed.”

Wees Jezus heel dankbaar, want door Hem en met Hem en in Hem, kun je je kind van God noemen. Als u aan de omstandigheden denkt, die uw beslissing om helemaal uit het geloof te leven mede hebben bepaald, dan denk ik dat u, evenals ik, de innig dankt. U bent er immers diep van overtuigd, zonder valse nederigheid, dat u daarbij niet kunt steunen op enige verdienste uwerzijds.

Probeer Jezus in de Eucharistie ook te bedanken met lofzangen tot Onze Lieve Vrouw, de allerzuiverste Maagd, de Onbevlekte Ontvangenis, die de ter wereld bracht! En durf, met de stoutmoedigheid van een kind, tegen Jezus te zeggen: Lieve Jezus, gezegend zij de Moeder die U ter wereld bracht! Ik verzeker je dat Hij dit graag wil horen en dat Hij nóg meer liefde in je ziel zal leggen.

Bij de dankzegging na de communie is het eerste dat onwillekeurig over je lippen komt, een verzoek…: Jezus, geef me dit; Jezus, die ziel; Jezus, dat werk. Maak je niet bezorgd en doe jezelf geen geweld aan; kijk eens naar die goede vader en dat onbevangen, vrijmoedige kind: de kleine steekt zijn handjes in de zakken van zijn vader, op zoek naar snoepjes, nog voordat hij zijn vader ter verwelkoming een kus gegeven heeft. — Nou dan…

Dank God dat je gelukkig bent, met een diepe blijdschap, die zich niet luidruchtig hoeft te uiten. Dank U, Jezus, omdat U volmaakt Mens hebt willen worden, met een Hart dat bemint en allerbeminnelijkst is, dat liefheeft tot de dood toe en dat lijdt; dat wordt vervuld van vreugde en verdriet; dat enthousiast wordt over de wegen van de mensen en ons de weg laat zien die naar de hemel voert; dat zich heldhaftig aan de plicht onderwerpt en zich door barmhartigheid laat leiden; dat waakt over arm en rijk; dat zorgt voor zondaars en rechtvaardigen Dank U, mijn Jezus, en geef ons een hart dat gevormd is naar het Uwe! Maak er een gewoonte van de engelbewaarders bij voorbaat te bedanken… om ze zo nog meer aan je te verplichten.

Ik dank U, , want als U bekoringen toelaat, geeft U ons ook het licht en de kracht van uw genade om te kunnen overwinnen. Ik dank U, , dat Gij bekoringen toelaat, opdat wij nederig zijn! Ieder schepsel, de hele schepping, letterlijk iedere gebeurtenis in je leven, moet je een stap dichter bij God brengen. Het moet je helpen Hem te leren kennen, te beminnen, te bedanken en ervoor te zorgen dat alle mensen Hem leren kennen en van Hem gaan houden.

Als je ergens hard door getroffen wordt, als je een Kruis te dragen krijgt, moet je daar niet over inzitten, maar de juist met een opgewekt gezicht bedanken.
! — zo verzekerde je Hem — ik zou altijd en tegenover iedereen dankbaar willen zijn. Luister eens, je bent geen steen, geen boom, geen muildier…, je behoort niet tot het deel van de schepping dat zijn doel hier beneden vervult. Daarom heeft de jou tot zijn zoon of dochter willen maken… en Hij houdt van jou in caritate perpetua, met eeuwige liefde. Jij wilt graag dankbaar zijn? En zou je daarbij een uitzondering maken voor de ? Elke dag zou er een stormachtig dankgebed uit je ziel moeten opstijgen!

Christenen loven God. Wij prijzen God wegens wie Hij is, en wat Hij voor ons heeft gedaan. Wij prijzen God omdat Hij groot en machtig is. “Want de HEER is groot en zeer te prijzen” (Psalm 96:4). “Verhef U, o HEER, in uw kracht, wij willen uw sterkte met psalmen bezingen” (Psalm 21:14).

“Toen prees David de HEER ten aanschouwen van de gehele gemeente, en David zeide: Geprezen zijt Gij, HEER, God van onze vader Israël, van eeuwigheid tot eeuwigheid. Van U, o HEER, is de grootheid en de kracht, de heerlijkheid, de roem en de majesteit, ja, alles wat in de hemel en op de aarde is; van U is de heerschappij, o HEER, en Gij zijt als hoofd boven alles verheven” (1 Kronieken 29:10,11). “Thans loven wij U, o onze God, en prijzen wij uw heerlijke naam” (1 Kronieken 29:13).

“Alle volken, die Gij gemaakt hebt, zullen komen en zich voor U nederbuigen, o Heer, en uw naam eren; want Gij zijt groot en doet wonderen, Gij, o God, alleen. Leer mij, HEER, uw weg, opdat ik in uw waarheid wandele; verenig mijn hart om uw naam te vrezen. Ik zal U loven, Heer, mijn God, met mijn ganse hart, en uw naam eren voor altoos” (Psalm 86:9 t/m 12).

“Ik zal U verhogen, mijn God, Gij Koning, ik zal uw naam prijzen voor altoos en immer; te allen dage zal ik U prijzen, uw naam loven voor altoos en immer. De HEER is groot en zeer te prijzen, zijn grootheid is ondoorgrondelijk” (Psalm 145:1 t/m 3). “Al uw werken zullen U loven, HEER, uw gunstgenoten zullen U prijzen; zij zullen van de heerlijkheid van uw koningschap spreken en van uw mogendheid gewagen, om de mensenkinderen zijn machtige daden te verkondigen en de luisterrijke heerlijkheid van zijn koningschap. Uw koningschap is een koningschap voor alle eeuwen, uw heerschappij is over alle geslachten” (Psalm 145:10 t/m 13).

Wij vereren God omdat Hij rechtvaardig is: “En mijn tong zal van uw gerechtigheid gewagen, van uw lof de ganse dag” (Psalm 35:28). “Ik zal de HEER loven naar zijn gerechtigheid, en de naam des Heren, des Allerhoogsten, psalmzingen” (Psalm 7:18).

Wij loven God omdat Hij trouw en waarachtig is: “O HEER, Gij zijt mijn God, U zal ik verheffen, uw naam loven, want Gij hebt wonderen gedaan, raadsbesluiten uit een ver verleden in waarheid en trouw volvoerd” (Jesaja 25:1).

Wij prijzen God om Zijn barmhartigheid: “Looft de HEER, want zijn goedertierenheid is tot in eeuwigheid” (2 Kronieken 20:21). “Halleluja. Looft de HEER, want Hij is goed, want zijn goedertierenheid is tot in eeuwigheid” (Psalm 106:1). “Looft de HEER, alle gij volken, prijst Hem, alle gij natiën; want zijn goedertierenheid is machtig over ons, en des HEERN trouw is tot in eeuwigheid. Halleluja” (Psalm 117:1,2).

“Juicht de HEER, gij ganse aarde, dient de HEER met vreugde, komt voor zijn aangezicht met gejubel. Erkent, dat de HEER God is; Hij heeft ons gemaakt, en Hem behoren wij toe, zijn volk, de schapen die Hij weidt. Gaat met een loflied zijn poorten binnen, zijn voorhoven met lofgezang, looft Hem, prijst zijn naam; want de HEER is goed, zijn goedertierenheid is tot in eeuwigheid, en zijn trouw tot in verre geslachten” (Psalm 100:1 t/m 5).

“Gij zijt mijn God, U zal ik verhogen. Looft de HEER, want Hij is goed, ja, zijn goedertienenheid is tot in eeuwigheid” (Psalm 118:28,29).

Wij loven God omdat Hij ons redt. “De HEER is mijn kracht en mijn psalm, Hij is mij tot heil geweest. Hij is mijn God, Hem verheerlijk ik, de God mijns vaders, Hem prijs ik” (Exodus 15:2). “De HEER leeft. Geprezen zij mijn Rots, en verhoogd zij de God mijns heils” (2 Samuël 22:47). “Zingt de HEER, gij ganse aarde, boodschapt zijn heil van dag tot dag. Vertelt onder de volken zijn heerlijkheid, onder alle natiën zijn wonderen. Want de HEER is groot en zeer te prijzen” (1 Kronieken 16:23 t/m 25). “De HEER leeft. Geprezen zij mijn Rots, en verhoogd zij de God mijns heils” (Psalm 18:47). Amen.